\u015eAM \u2013 \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131n\u0131n anavatan\u0131 Suriye’den kopar\u0131lmas\u0131 su\u00e7unun 75. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc; Sanca\u011f\u0131, 2. D\u00fcnya harbinde ortaklar\u0131n yan\u0131nda yer almas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k o zaman\u0131n Frans\u0131z ve \u0130ngiliz i\u015fgalleriyle 3\u2019l\u00fc ittifak gere\u011fince r\u00fc\u015fvet nevinden alan ve kendi topraklar\u0131na gerek\u00e7esiz bir \u015fekilde katan T\u00fcrkiye\u2019nin kara tarihini zihinlere getiriyor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’deki AKP rejimi ayn\u0131 senaryoyu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine deste\u011fi ile ter\u00f6re daha fazla destekle temsil olunan bat\u0131 ve Amerika Birle\u015fik Devletlerine ek hizmetler sunma yoluyla tekrarlamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n
Ter\u00f6r\u00fc destekleyen ve son y\u0131llarda Suriyeliler hakk\u0131nda katliamlar i\u015fleyen Receb Tayyib Erdo\u011fan rejiminin su\u00e7 ve sald\u0131r\u0131lar\u0131, keza \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131ndaki Suriyelilerin haklar\u0131n\u0131 \u00e7alan ecdatlar\u0131n\u0131n su\u00e7lar\u0131 da say\u0131lmakla bitmez, ancak Sancaktaki Suriyeli hak bakidir \u00f6yle ki, zaman ne kadar ge\u00e7erse ge\u00e7sin sahibine d\u00f6nece\u011fi i\u015fgal edilen bir Suriye Arap topra\u011f\u0131 olarak an\u0131s\u0131 Suriyelilerin ak\u0131llar\u0131 ve vicdanlar\u0131nda kalmaya devam edecektir.<\/p>\n
Suriye\u2019nin kuzeybat\u0131s\u0131nda yer alan ve Akdeniz\u2019e bakan \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 4800 km kare alana sahip \u015fu anda bir milyon n\u00fcfusa sahiptir. Oysa 1920 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrklerin oran\u0131 % 20\u2019yi ge\u00e7miyordu. Araplar Hicri 16 y\u0131l\u0131nda Bizansl\u0131lardan kurtarm\u0131\u015f kimli\u011fini geri vermi\u015fler, topra\u011f\u0131n\u0131 imar etmi\u015f Bizansl\u0131 Rumlara kar\u015f\u0131 birinci hat olarak takviye etmi\u015flerdir.<\/p>\n
\u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 Ba\u011fdat\u2019taki Merkezi Arap \u0130slam Devletinin zay\u0131flamas\u0131 sonras\u0131nda d\u0131\u015f i\u015fgal giri\u015fimlerine kar\u015f\u0131 askeri bir kale olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Ha\u00e7l\u0131lar \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131n\u0131 1096-1291 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda Ma\u015frik-i Arabi\u2019yi i\u015fgalleri esnas\u0131nda i\u015fgal etti. Ancak Araplar 1187 y\u0131l\u0131nda Hattin Sava\u015f\u0131ndan sonra Salahuddin el Eyyubi komutanl\u0131\u011f\u0131nda Kud\u00fcs\u2019\u00fcn kurtar\u0131lmas\u0131ndan sonra tekrar kurtard\u0131lar. Eyyubiler Devletinin d\u00fc\u015fmesinden sonra da Osmanl\u0131lar Arap B\u00f6lgesini i\u015fgal ederek \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131n\u0131 Halep Vilayetine katt\u0131lar.<\/p>\n
Osmanl\u0131 i\u015fgali sonucunda Arap \u00fclkelerinin ba\u015f\u0131na gelen fakirlik ve gericilikten \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 da nasibini alm\u0131\u015ft\u0131r. Sancak M\u0131s\u0131r ve \u015eam derinli\u011finden hi\u00e7 bir zaman kopmam\u0131\u015f bilakis, Osmanl\u0131lara kar\u015f\u0131 Prens 2. Fahruddin el Maani\u2019den \u0130braihim Bin Muhammed Ali Pa\u015fa devrimlerinden 1916 y\u0131l\u0131nda B\u00fcy\u00fck Arap Devriminin ba\u015flamas\u0131na kadar b\u00fct\u00fcn devrimlerle beraber olmu\u015ftur. \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 evlatlar\u0131 Osmanl\u0131 i\u015fgaline karl\u0131 direni\u015fe kat\u0131lm\u0131\u015f ve Ma\u015frik-i Arabi\u2019den kovmu\u015ftur.<\/p>\n
Osmanl\u0131lar\u0131n 1. D\u00fcnya Harbindeki hezimetinden sonra Sancak, 1916 y\u0131l\u0131nda Fransa ve \u0130ngiltere aras\u0131nda gizli bir \u015fekilde sa\u011flanan Sikes-Piccot taksim ittifak\u0131n\u0131n kurban\u0131 olmu\u015f ve Frans\u0131z i\u015fgalinin nasibine d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc. Osmanl\u0131 Devleti hezimete u\u011frad\u0131\u011f\u0131n\u0131 itiraf etmi\u015f ve ortak g\u00fc\u00e7lerle 10 A\u011fustos 1920 y\u0131l\u0131nda imzalanan Sevr muahedesinde \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131\u2019n\u0131n Arapl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ikrar etmi\u015ftir.<\/p>\n
Fransa ve \u0130ngiltere Ma\u015frik-i Arabiye el koymu\u015f, o merhalede olu\u015fan de\u011fi\u015fiklikler gere\u011fince s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 \u00e7izmeye devam etmi\u015flerdir. 1923 y\u0131l\u0131nda modern T\u00fcrkiye Devletinin kurulmas\u0131ndan sonra da Fransa, ayn\u0131 y\u0131l i\u00e7erisinde Lozan anla\u015fmas\u0131n\u0131 kendisiyle imzalad\u0131, bu anla\u015fma mucibince Suriye\u2019nin kuzey b\u00f6lgelerinden elini \u00e7ekmi\u015ftir. B\u00f6ylece Suriye-T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131rlar\u0131 g\u00fcney y\u00f6n\u00fcne intikal etmi\u015f, idari olarak ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 ad\u0131n\u0131 alm\u0131\u015f bu b\u00f6lgedeki T\u00fcrk h\u0131rslar\u0131 bitmemi\u015ftir. Ta ki 1936 y\u0131l\u0131n\u0131n Kanuni Sani (Ocak) ay\u0131n\u0131n 10\u2019unda \u0130dari \u00d6rg\u00fctler Kanununun \u00e7\u0131kmas\u0131na kadar di\u011fer iller gibi Suriye ili kalm\u0131\u015ft\u0131r. Liva yani Sancak kelimesi ise team\u00fclde galip kelime olarak kalm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
1936 y\u0131l\u0131nda da istiklal i\u00e7in Suriye\u2019nin b\u00fct\u00fcn kentlerinde Fransa\u2019ya kar\u015f\u0131 40 g\u00fcn s\u00fcren g\u00f6steriler patlak verdi. Buna kar\u015f\u0131 Fransa boyun e\u011ferek Suriye ile aralar\u0131nda Liva\u2019n\u0131n da dahil Suriye\u2019nin h\u00fcrriyet ve istiklalini ve Milletler Cemiyetine giri\u015fini garantiye alacak s\u00f6zle\u015fmeyi ayn\u0131 y\u0131l\u0131n 9 Eyl\u00fcl\u00fcnde imzalad\u0131.<\/p>\n
Liva\u2019n\u0131n Suriye Devleti dahilinde kalmas\u0131n\u0131 reddeden T\u00fcrkiye, ayn\u0131 Suriye ve L\u00fcbnan \u00fclkelerinde oldu\u011fu gibi ba\u011f\u0131ms\u0131z bir devlete d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi ve aralar\u0131nda federal bir birli\u011fin kurulmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f ve davay\u0131 Milletler Cemiyetine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
\u00d6te yandan Fransa, mandac\u0131 devleti mandas\u0131 alt\u0131ndaki topraklardan herhangi bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnden feragat etmesinden men eden manda s\u00f6zle\u015fmesine uymam\u0131\u015f oldu.<\/p>\n
1936 y\u0131l\u0131n\u0131n Aral\u0131k ay\u0131nda da Milletler Cemiyeti, Liva\u2019da bask\u0131ya maruz kalan ve h\u00fcrriyetlerini korumak istedi\u011fi T\u00fcrklerin sadece haklar\u0131n\u0131 korumak istedi\u011fini iddia eden T\u00fcrk talebini ele ald\u0131 ve Milletler Cemiyet ba\u015fkan\u0131 uluslararas\u0131 3 g\u00f6zlemcinin g\u00f6nderilmesini \u00f6nermi\u015f T\u00fcrkiye\u2019nin kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131na ra\u011fmen \u00f6neri onaylanm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
G\u00f6zlemci heyet ayn\u0131 ayda Antakya\u2019ya varm\u0131\u015f kentin muhtelif b\u00f6lgeleri ve semtlerini gezmi\u015f orada ya\u015fayan sakinlerle tan\u0131\u015fm\u0131\u015f, taifelerin ileri gelenleri, siyasi ve dini kurum liderleriyle bir araya gelmi\u015f isteklerine kulak vermi\u015fti. 1937 y\u0131l\u0131n\u0131n Ocak ay\u0131nda da Antakya, Reyhanl\u0131, \u0130skenderun ve Samanda\u011f\u2019\u0131nda ya\u015fayan Araplar ve Ermeniler heyet \u00f6n\u00fcnde Suriye bayraklar\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yarak Liva\u2019n\u0131n anavatan Suriye ile irtibat\u0131n\u0131n korunmas\u0131n\u0131 talep eden b\u00fcy\u00fck mitinglere sahne oldu.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 heyet, T\u00fcrklerin \u00e7o\u011funluk te\u015fkil etmedikleri \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011fun T\u00fcrkiye\u2019ye kat\u0131lmas\u0131na kar\u015f\u0131 geldikleri, T\u00fcrklerin ise yerel otoriteler taraf\u0131ndan bask\u0131ya maruz kalmad\u0131klar\u0131 intiba\u0131yla Cenevre\u2019ye geri d\u00f6nd\u00fc.<\/p>\n
Nazi Almanya\u2019s\u0131yla Avrupa k\u0131tas\u0131ndaki gerilimin ba\u015flamas\u0131yla birlikte Liva\u2019da uluslararas\u0131 g\u00f6zlemci heyetin varl\u0131\u011f\u0131yla Fransa ve T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ileti\u015fim devam etti. Ve 24 Ocak 1937 y\u0131l\u0131nda b\u00f6lgenin silahtan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olarak Suriye Birli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00f6zerk b\u00f6lge \u00fczerinde ittifaka varm\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
Komite raporunu Sancak Sistemi ve temel kanunun \u00fczerine kurulmas\u0131 gereken \u00f6nerileriyle birlikte Milletler Cemiyetine sundu ve 29 Ocak 1937 tarihindeki oturumunda karara ba\u011fland\u0131.<\/p>\n
Milletler Cemiyeti, Sanca\u011f\u0131n genel sistemi ve 55 maddeden olu\u015fan temel kanununu haz\u0131rlayan ve 6 uzmandan olu\u015fan bir heyet kurdu. 29 May\u0131s 1937 tarihindeki oturumunda ise kararla\u015ft\u0131r\u0131larak uygulanmas\u0131 i\u00e7in 29 Ekim 1937 g\u00fcn\u00fc belirlenmi\u015fti.<\/p>\n
Bu yeni nizam, Liva\u2019n\u0131n i\u00e7i\u015flerinde ba\u011f\u0131ms\u0131z bir b\u00f6lge olmas\u0131, d\u0131\u015f i\u015fleri de Suriye taraf\u0131ndan y\u00f6netilmesi, d\u0131\u015far\u0131daki Suriyeli diplomatik temsilci ve konsoloslar\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 denetlemeleri, Suriye ve Liva aras\u0131nda bir g\u00fcmr\u00fck birli\u011fi y\u00f6netiminin kurulmas\u0131, aralar\u0131nda tek para birimi ve tek posta biriminin bulunmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcrken Milletler Cemiyetinin Liva\u2019n\u0131n i\u015flerini g\u00f6zetleyecek otoritenin Fransa uyruklu bir delege tayin edilecekti.<\/p>\n
Milletler Cemiyeti taraf\u0131ndan kararla\u015ft\u0131r\u0131lan kanun ayr\u0131ca, 4 y\u0131l i\u00e7in se\u00e7ilecek ve 40 \u00fcyeden olu\u015facak bir parlamento konseyinin kurulmas\u0131n\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor, se\u00e7menler yap\u0131lacak ilk se\u00e7imlerde Milletler Cemiyetinin te\u015fkil edece\u011fi uluslararas\u0131 komite taraf\u0131ndan tescillenecekti.<\/p>\n
T\u00fcrkiye ve Fransa Milletler Cemiyeti \u00f6n\u00fcnde \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131n\u0131n nihai durumuna \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak yeni d\u00fczenlemeyi kabul ettiklerini ilan etti. T\u00fcrkiye\u2019nin bu durumu kendisi a\u00e7\u0131s\u0131ndan zafer olarak ilan etmesine ra\u011fmen tamahlar\u0131 devam etmi\u015fti.bu arada Frans\u0131z Y\u00fcksek Komiseri, Liva\u2019da sisteminin Suriye bayra\u011f\u0131n\u0131n indirilmesiyle uygulanmaya ba\u015flamas\u0131yla, Sanca\u011f\u0131n d\u0131\u015fi\u015flerini y\u00f6neten Suriye\u2019nin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc oldu\u011funa i\u015faret eden yeni nizam metninde oldu\u011fu itibariyle Liva halk\u0131 taraf\u0131ndan b\u00fcy\u00fck g\u00f6sterilerle kar\u015f\u0131l\u0131k buldu.<\/p>\n
Ocak 1937\u2019de T\u00fcrkiye\u2019nin istekleri do\u011frultusunda se\u00e7im kanunu koyulmu\u015f, T\u00fcrkiye otoriteleri, sahte kimlikler verdi\u011fi on binlerce T\u00fcrk se\u00e7menini Sanca\u011fa Frans\u0131z otoriteleriyle ittifakla birlikte, bask\u0131, tehdit, r\u00fc\u015fvet ve cezp etme hamlesini ba\u015flatm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n
Nisan 1938\u2019de de Milletler Cemiyetinin olu\u015fturdu\u011fu komite se\u00e7imlerin yap\u0131lamas\u0131 i\u00e7in Liva\u2019ya vard\u0131. May\u0131s 1938\u2019de de \u0130skenderun, K\u0131r\u0131khan ve Antakya\u2019daki Araplar kay\u0131tl\u0131 se\u00e7men say\u0131s\u0131nda T\u00fcrklere b\u00fcy\u00fck bir \u00fcst\u00fcnl\u00fck sa\u011flam\u0131\u015flard\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan durumlar\u0131n bu zor a\u015famaya varmas\u0131, ayn\u0131 y\u0131l\u0131n Mart ay\u0131nda Cenevre\u2019de Fransa ve T\u00fcrkiye aras\u0131nda yap\u0131lan gizli ittifak ilan edilmi\u015f Fransa bu ittifak gere\u011fince gelecek Liva Konseyinde T\u00fcrklerin \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc garantiye alma taahh\u00fcd\u00fcnde bulunmu\u015ftu. S\u00f6z konusu s\u00f6zle\u015fme uygulanmamakla birlikte T\u00fcrkiye g\u00fc\u00e7lerini \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131na y\u0131\u011fm\u0131\u015f, Fransa\u2019n\u0131n taahh\u00fctleri yerine getirmemesi halinde Sanca\u011f\u0131 i\u015fgal edece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunmu\u015ftu.<\/p>\n
Fransa taahh\u00fctlerini yerine getirmek i\u00e7in acilen harekete ge\u00e7mi\u015f ve Liva\u2019daki delegesi Roge Garo\u2019nun diliyle, talebini reddeden Arap ve Ermeni taifelerinden liderlerin Antakya Belediyesi Binas\u0131nda d\u00fczenledikleri toplant\u0131da, a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ilan etmi\u015fti. B\u00f6ylece Fransa, urfi h\u00fck\u00fcmlerini ilan etmi\u015f uluslararas\u0131 komiteden g\u00fcvenli\u011fin yok oldu\u011fu gerek\u00e7esiyle se\u00e7menlerin kay\u0131t eylemlerini durdurmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015f ve komite bu talebe cevap vererek Fransa bu d\u00f6nemde T\u00fcrk unsurunun galip gelmesini garantileyecek despot icraatlar ald\u0131.<\/p>\n
9 Haziran 1938 tarihinde de Frans\u0131z delege Garo g\u00f6revinden istifa etmi\u015f ve b\u00f6lgeden ayr\u0131lm\u0131\u015ft\u0131. Ayr\u0131l\u0131rken arkada\u015flar\u0131na vicdan\u0131n\u0131n, Sancak\u2019taki \u00fclkesinin politikalar\u0131n\u0131 uygulamaya izin vermedi\u011fini ilan etmi\u015fti. B\u00f6ylece Fransa Garo\u2019nun g\u00f6revini Kolonel Kole\u2019ye vermi\u015f oldu. Uluslararas\u0131 komite se\u00e7menlerin kay\u0131tlar\u0131n\u0131 devam ettirmesiyle birlikte T\u00fcrk milisleri Arap Semt ve K\u00f6ylerinde kay\u0131t b\u00fcrolar\u0131n\u0131 basm\u0131\u015f ve se\u00e7menlerin buralara var\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellemi\u015f, kay\u0131t i\u00e7in giden b\u00fct\u00fcn herkesi tutuklam\u0131\u015ft\u0131. Bu icraata kar\u015f\u0131 gelen uluslararas\u0131 komite 13 Haziran 1938 tarihinde Milletler Cemiyetine bir telgraf g\u00f6ndererek, otoritenin Araplara kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 ve se\u00e7menleri ya T\u00fcrk listesine kay\u0131t olmalar\u0131 veya vazge\u00e7meleri y\u00f6n\u00fcnde mecbur edici bask\u0131 eylemlerinden haberdar etmi\u015fti.<\/p>\n
Fransa ve T\u00fcrkiye\u2019nin se\u00e7im \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik komplolar\u0131n\u0131 ve T\u00fcrklerin \u00e7\u0131kar\u0131na hileyle de\u011fi\u015ftirildi\u011fini a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131karan komite tutumuyla birlikte Fransa ve T\u00fcrkiye komiteyle olan ili\u015fkilerini kestiklerini ilan etmi\u015f Milletler Cemiyetinden \u00e7a\u011f\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep etmi\u015flerdi. Ancak komite se\u00e7men kay\u0131t i\u015flemlerine devam etmi\u015fti. T\u00fcrk otoritesi de buna kar\u015f\u0131l\u0131k kay\u0131t b\u00fcrolar\u0131 nezdinde ki Arap temsilcileri ve K\u00f6y Muhtarlar\u0131n\u0131 tutuklama giri\u015fiminde bulundu. Arap lider ve gen\u00e7leri tutuklam\u0131\u015f hapisler tutuklularla dolmu\u015ftu. B\u00f6ylece uluslararas\u0131 komite kay\u0131t b\u00fcrolar\u0131n\u0131 kapatmak zorunda kalm\u0131\u015f Frans\u0131z ve T\u00fcrklerin ihlallerini Milletler Cemiyeti Genel Sekreterli\u011fine ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir raporla g\u00f6ndermi\u015fti.<\/p>\n
23 Haziran 1938 tarihinde Fransa ve T\u00fcrkiye, Frans\u0131z g\u00fc\u00e7leriyle g\u00fcvenli\u011fi korumada kat\u0131l\u0131m gerek\u00e7esiyle Liva\u2019ya 2500 T\u00fcrk askerinin ge\u00e7irilmesi \u00fczerine anla\u015ft\u0131. 29 Haziran 1938 tarihinde de uluslararas\u0131 komite Liva\u2019dan ayr\u0131l\u0131p L\u00fcbnan\u2019a ge\u00e7mi\u015f ve orada 150 sayfadan olu\u015fan nihai raporunu haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu raporda, kendisinin Liva’da yapt\u0131\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcn i\u015fleri, kay\u0131t i\u015flerinde sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 ve Araplar\u0131n T\u00fcrklerden say\u0131ca \u00e7ok daha \u00fcst\u00fcn olduklar\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan sonu\u00e7lar yan\u0131 s\u0131ra, Frans\u0131z otoritesinin Araplara kar\u015f\u0131 uygulad\u0131\u011f\u0131 bask\u0131 ve ter\u00f6r eylemlerini zikretmi\u015f, raporunu 30 Temmuz 1038 tarihinde g\u00f6ndermi\u015fti.<\/p>\n
Ayn\u0131 ayda Avrupa\u2019da sava\u015f tamtamlar\u0131n\u0131n \u00e7almas\u0131yla birlikte, Fransa ve T\u00fcrkiye aralar\u0131nda bir dostluk muahedesi imzalam\u0131\u015flard\u0131. Her iki taraf di\u011ferine kar\u015f\u0131 olu\u015fturulacak paktlarda yer almayacak Liva\u2019n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul edeceklerdi. 18 Temmuz 1938 tarihinde uluslararas\u0131 komitenin kovulmas\u0131 ard\u0131ndan se\u00e7imleri denetleyecek ortak bir komisyon kurmu\u015flard\u0131. Bu komisyon se\u00e7im listelerini bir kez daha g\u00f6zden ge\u00e7irmi\u015f binlerce Arap se\u00e7meninin kay\u0131tlar\u0131n\u0131 sicillerden silmi\u015fti. \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imlerin Araplar ve Ermeniler taraf\u0131ndan boykot edilmesiyle T\u00fcrk listeleri atamayla galip gelmi\u015fti.<\/p>\n
2 Eyl\u00fcl 1938\u2019de sahte Liva Meclisi ilk oturumunu d\u00fczenledi ve ba\u015fkan\u0131n\u0131 se\u00e7erek T\u00fcrklerden olu\u015fan kabineyi kurmu\u015ftu. B\u00f6ylece asimile a\u015famas\u0131 ba\u015flam\u0131\u015f, \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 da \u201cHatay\u201d olarak de\u011fi\u015ftirilmi\u015fti. Araplar\u0131n tehcir edilmesi, demografik kimli\u011fiyle oynanmas\u0131, Arap\u00e7a diliyle e\u011fitime son verilmesi, i\u00e7indeki h\u00fck\u00fcmet i\u015flemlerinin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn iptal edilmesi, resmi para olarak T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n kabul edilmesi Milletler Cemiyetinin koydu\u011fu sitemi ihlal ediyordu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
\u015eAM \u2013 \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131n\u0131n anavatan\u0131 Suriye’den kopar\u0131lmas\u0131 su\u00e7unun 75. Y\u0131ld\u00f6n\u00fcm\u00fc; Sanca\u011f\u0131, 2. D\u00fcnya harbinde ortaklar\u0131n yan\u0131nda yer almas\u0131na kar\u015f\u0131l\u0131k o zaman\u0131n Frans\u0131z ve \u0130ngiliz i\u015fgalleriyle 3\u2019l\u00fc ittifak gere\u011fince r\u00fc\u015fvet nevinden alan ve kendi topraklar\u0131na gerek\u00e7esiz bir \u015fekilde katan T\u00fcrkiye\u2019nin kara tarihini zihinlere getiriyor. T\u00fcrkiye’deki AKP rejimi ayn\u0131 senaryoyu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine deste\u011fi ile ter\u00f6re daha …<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16911,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2554,2555],"tags":[6851,6845,6847,6856,6853,6854,6855,6862,6846,6844,6858,6857,6852,6850,6861,6860,6859,6849,6863,6864,6848],"class_list":["post-16898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","","category-suriye-ve-dunya","category-suriye-ve-turkiye","tag-1916-yilinda-fransa-ve-ingiltere-arasinda-gizli-bir-sekilde-saglanan-sikes-piccot-taksim-ittifakinin-kurbani-olmus-ve-fransiz-isgalinin-nasibine-dusmustu-osmanli-devleti-hezimete-ugradigini-itiraf-et","tag-2-dunya-harbinde-ortaklarin-yaninda-yer-almasina-karsilik-o-zamanin-fransiz-ve-ingiliz-isgalleriyle-3lu-ittifak-geregince-rusvet-nevinden-alan-ve-kendi-topraklarina-gerekcesiz-bir-sekilde-ka","tag-ancak-sancaktaki-suriyeli-hak-bakidir-oyle-ki","tag-ayni-suriye-ve-lubnan-ulkelerinde-oldugu-gibi-bagimsiz-bir-devlete-donusturulmesi-ve-aralarinda-federal-bir-birligin-kurulmasini-talep-etmis-ve-davayi-milletler-cemiyetine-tasimistir-ote-yandan-frans","tag-ayni-yil-icerisinde-lozan-anlasmasini-kendisiyle-imzaladi","tag-bu-anlasma-mucibince-suriyenin-kuzey-bolgelerinden-elini-cekmistir-boylece-suriye-turkiye-sinirlari-guney-yonune-intikal-etmis","tag-idari-olarak-bagimsizligini-ve-iskenderun-sancagi-adini-almis-bu-bolgedeki-turk-hirslari-bitmemistir-ta-ki-1936-yilinin-kanuni-sani-ocak-ayinin-10unda-idari-orgutler-kanununun-cikmasina-ka","tag-iskenderun-ve-samandaginda-yasayan-araplar-ve-ermeniler-heyet-onunde-suriye-bayraklarini-tasiyarak-livanin-anavatan-suriye-ile-irtibatinin-korunmasini-talep-eden-buyuk-mitinglere-sah","tag-keza-iskenderun-sancagindaki-suriyelilerin-haklarini-calan-ecdatlarinin-suclari-da-sayilmakla-bitmez","tag-liva-iskenderunun-suriyeden-koparilmasi-yildonumunde-turkiyenin-kara-tarihi-tekerrur-ediyor-suriyelilerin-hakki-ise-her-zaman-baki-kalacaktir-sam-iskenderun-sanc","tag-livada-baskiya-maruz-kalan-ve-hurriyetlerini-korumak-istedigi-turklerin-sadece-haklarini-korumak-istedigini-iddia-eden-turk-talebini-ele-aldi-ve-milletler-cemiyet-baskani-uluslararasi-3-gozle","tag-mandaci-devleti-mandasi-altindaki-topraklardan-herhangi-bir-bolumunden-feragat-etmesinden-men-eden-manda-sozlesmesine-uymamis-oldu-1936-yilinin-aralik-ayinda-da-milletler-cemiyeti","tag-o-merhalede-olusan-degisiklikler-geregince-sinirlarini-cizmeye-devam-etmislerdir-1923-yilinda-modern-turkiye-devletinin-kurulmasindan-sonra-da-fransa","tag-osmanlilara-karsi-prens-2-fahruddin-el-maaniden-ibraihim-bin-muhammed-ali-pasa-devrimlerinden-1916-yilinda-buyuk-arap-devriminin-baslamasina-kadar-butun-devrimlerle-beraber-olmustur-iskende","tag-reyhanli","tag-siyasi-ve-dini-kurum-liderleriyle-bir-araya-gelmis-isteklerine-kulak-vermisti-1937-yilinin-ocak-ayinda-da-antakya","tag-taifelerin-ileri-gelenleri","tag-topragini-imar-etmis-bizansli-rumlara-karsi-birinci-hat-olarak-takviye-etmislerdir-iskenderun-sancagi-bagdattaki-merkezi-arap-islam-devletinin-zayiflamasi-sonrasinda-dis-isgal-girisimlerine","tag-turklerin-cogunluk-teskil-etmedikleri-iskenderun-sancagindaki-buyuk-cogunlugun-turkiyeye-katilmasina-karsi-geldikleri","tag-turklerin-ise-yerel-otoriteler-tarafindan-baskiya-maruz-kalmadiklari-intibaiyla-cenevreye-geri-dondu-nazi-almanyasiyla-avrupa-kitasindaki-gerilimin-baslamasiyla-birlikte-liva","tag-zaman-ne-kadar-gecerse-gecsin-sahibine-donecegi-isgal-edilen-bir-suriye-arap-topragi-olarak-anisi-suriyelilerin-akillari-ve-vicdanlarinda-kalmaya-devam-edecektir-suriyenin-kuzeybatisinda-yer"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16898\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}