![\"\"](\"http:\/\/www.sana.sy\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/04-9-300x200.jpg\")
<\/a>Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Ba\u015fka bir \u00f6rnek almak gerekirse, \u0130dlib. T\u00fcrklerin \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131 isteyen bir Astana ittifak\u0131 var ve bunu ger\u00e7ekle\u015ftirmedi. Ancak bizler \u0130dlib\u2019i kurtar\u0131yoruz. Ter\u00f6ristlerin \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in siyasi eylemlere, diyaloglara ve muhtelif giri\u015fimlere verilen bir y\u0131ll\u0131k bir gecikme bulunuyor. B\u00fct\u00fcn f\u0131rsatlara yer verildi ve sona erdi. Kurtarmay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirdik -tabi ki a\u015famal\u0131 bir \u015fekilde- askeri operasyon kanal\u0131yla. Ayn\u0131 \u015fey kuzeyde de olacak. T\u00fcm siyasi imkanlar t\u00fckendikten sonra. Sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda Erdo\u011fan, T\u00fcrk halk\u0131n\u0131 d\u00fc\u015fman yapmas\u0131 i\u00e7in, Suriye halk\u0131 ile T\u00fcrk halk\u0131 aras\u0131nda bir sorun yaratmay\u0131 hedefledi\u011fini de g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundural\u0131m. Bu da nas\u0131l ger\u00e7ekle\u015fir? Askeri \u00e7at\u0131\u015fma ile. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk ordusu sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda Suriye ordusuyla ayn\u0131 \u00e7izgideydi. Bizimle tam i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yordu. Ta ki Erdo\u011fan kendi kendine kar\u015f\u0131 darbe yap\u0131ncaya kadar. Bundan dolay\u0131 T\u00fcrkiye’nin d\u00fc\u015fman bir devlet olmad\u0131\u011f\u0131ndan \u00f6zenle bu y\u00f6nde \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. \u015eu anda Erdo\u011fan ve grubu d\u00fc\u015fmand\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu politikalara \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyor. Ancak \u015fimdiye kadar T\u00fcrkiye’deki siyasi g\u00fc\u00e7ler \u00e7o\u011funlukla Erdo\u011fan politikalar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Bu y\u00fczden T\u00fcrkiye’yi bir d\u00fc\u015fmana d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmemeye \u00f6zen g\u00f6stermeliyiz ki burada dostlar\u0131n rol\u00fc geliyor. Rusya ve \u0130ran’\u0131n rol\u00fc.<\/p>\nSoru: E\u011fer izin verirseniz d\u00fc\u015f\u00fcnceyi tamamlamak ad\u0131na say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n ge\u00e7en d\u00f6nemde yapt\u0131\u011f\u0131 icraatlar \u00f6zellikle de Erdo\u011fan, asimilasyon, \u00fcniversitelerin kurulmas\u0131, belirli dillerin dayat\u0131lmas\u0131, bu icraatlar \u00e7\u0131kmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeyenin ald\u0131\u011f\u0131 icraatlard\u0131r. Eninde sonunda dedi\u011finizden dolay\u0131 say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, bu icraatlar hakk\u0131nda be diyeceksiniz?<\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Do\u011frudur. E\u011fer \u00e7\u0131kmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor olsayd\u0131 \u0130dlib’ten \u00e7\u0131kard\u0131. Tabi \u015fimdi diyeceksin ki \u0130dlib’te ordu anlam\u0131nda bir T\u00fcrk ordusu bulunmuyor. Lakin Suriye sahas\u0131, g\u00fcneyden kuzeye kadar tek saha ve tek operasyon sahas\u0131. T\u00fcrkiye bu sava\u015fta Amerikal\u0131n\u0131n vekilidir. Sava\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z her yerde de T\u00fcrk vekiliyle sava\u015f\u0131yorduk. B\u00fct\u00fcn vesilelerle \u00e7\u0131kmad\u0131\u011f\u0131nda, sava\u015ftan ba\u015fka bir se\u00e7enek kalmayacakt\u0131r. Bu do\u011fal bir \u015feydir. Lakin ben diyorum ki yak\u0131n vadede i\u015fi, e\u011fer sonu\u00e7 vermez ise, muhtelif \u015fekilleriyle siyasi s\u00fcrece b\u0131rakmal\u0131y\u0131z. Bu bir d\u00fc\u015fmand\u0131r. Sava\u015fa gidece\u011fiz. Ba\u015fka bir se\u00e7enek de yoktur.<\/p>\n
Soru: Buna ra\u011fmen baz\u0131lar\u0131 Amerikal\u0131n\u0131n Suriye’nin kuzeyden \u00e7ekilmesi, bundan sonra da sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131n ba\u015flamas\u0131, daha sonra Rusya-T\u00fcrkiye anla\u015fmas\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlar Amerika-Rusya-T\u00fcrkiye anla\u015fmas\u0131yla geldi. Siz ne dersiniz?<\/span><\/p>\nEsad: Bu s\u00f6zlerden maksat, Ruslar\u0131n T\u00fcrkiye’nin giri\u015fine raz\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermek i\u00e7indi veya g\u00f6z yummak istiyordu. Ama ger\u00e7ek hay\u0131r. Bu konunun bir y\u0131l \u00f6nce \u00f6ne s\u00fcr\u00fclmesinden beri endi\u015feliydi. Hepimiz de T\u00fcrkiye’nin \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcklerinde ciddi oldu\u011funu biliyorduk ancak Amerikan istek ve arzular\u0131yla dizginle\u015ftirilmi\u015fti. Belki baz\u0131lar\u0131 Ruslar\u0131 bu sonu\u00e7tan dolay\u0131 biraz i\u00e7erlemi\u015f olabilir. Birle\u015fmi\u015f Milletlerdeki tutumlar\u0131nda dolay\u0131. Biraz \u00f6nce dedi\u011fim \u00fczere Ruslar ger\u00e7ekler \u00fczere i\u015fbirli\u011fi yap\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla Suriye’den \u00e7\u0131kmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn siyasi ko\u015fullar\u0131 yaratmaya, ve topraklardan daha fazla b\u00f6lge i\u015fgal ederek daha fazla zarar sa\u011flamak y\u00f6n\u00fcndeki T\u00fcrk azg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 veya zararlar\u0131 dizginle\u015ftirmeye \u00e7al\u0131\u015fmakt\u0131r. Ama kesinlikle Rus taraf\u0131 bu ittifak\u0131n bir par\u00e7as\u0131 de\u011fildir. Rusya ittifaklar\u0131 her zaman ilan edilir. T\u00fcrkiye ile anla\u015fmas\u0131 canl\u0131 olarak b\u00fct\u00fcn medya organlar\u0131nda b\u00fct\u00fcn bentleriyle yay\u0131nland\u0131. Bizimle K\u00fcrtler aras\u0131nda Rusya’n\u0131n vas\u0131tas\u0131 ve deste\u011fiyle yine ilk andan itibaren ilan edildi. Rusya’n\u0131n politikas\u0131nda gizli denen bir \u015fey yoktur. Bu da bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan rahatlat\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n
Soru: Ama Amerikan-T\u00fcrk g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri ilan edilmiyor, Suriye’ye y\u00f6nelik sava\u015f\u0131n ilk g\u00fcn\u00fcnden ber\u015f Erdo\u011fan’\u0131n ilk hedefinin tampon b\u00f6lge oldu\u011funu \u00e7ok s\u00f6ylediniz. Ba\u015fkan Obama bu tampon b\u00f6lgeyi reddediyordu. Bug\u00fcn belkide icraatlara tan\u0131k oluyoruz. Obama’n\u0131n Trump’tan daha iyi oldu\u011fu anlam\u0131na gelir mi? <\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Hi\u00e7 bir Amerikan ba\u015fkan\u0131na bel ba\u011flamam\u0131z gerekiyor. Evvela Erdo\u011fan’\u0131n girmeye karar verdik ve Amerikal\u0131lar\u0131 haberdar ettik diye konu\u015fmas\u0131 gerekiyor, b\u00fcy\u00fck devlet g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcyle \u00e7\u0131kmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor veya karar sahibi olarak. B\u00fct\u00fcn bunlar kendisi ile Amerikal\u0131lar aras\u0131nda bir tiyatrodan ibarettir. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta hi\u00e7 bir tarafa m\u00fcdahale hakk\u0131 verilmesi \u00e7\u00fcnk\u00fc Amerikal\u0131lar ve Bat\u0131 g\u00f6sterilerin yay\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve i\u015fi bitirece\u011fini zannediyorlard\u0131. Ama i\u015f bitmedi. \u0130stedikleri gibi geni\u015flemedi bu y\u00fczden silaha y\u00f6neldiler. Silah da i\u015fi bitirmedi. Bu konuyu askeri y\u00f6nden bitirecek deli ideolojileriyle a\u015f\u0131r\u0131 radikal ter\u00f6rist gruplara intikal ettiler ve bunu da ba\u015faramad\u0131lar. 2014 y\u0131l\u0131 yaz\u0131nda Suriye Arap Ordusunu par\u00e7alamak ve da\u011f\u0131tmak i\u00e7in, I\u015e\u0130D’in rol\u00fc burada ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. Askeri kuvvetlerimizin da\u011f\u0131lmas\u0131n\u0131 ba\u015fard\u0131 da. Tam burada Rusya’n\u0131n da giri\u015fi vard\u0131. Sava\u015f meydanlar\u0131ndaki b\u00fct\u00fcn bahisler d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde, masay\u0131 alt-\u00fcst etmek i\u00e7in T\u00fcrk’\u00fcn girmesi gerekiyordu. Onun rol\u00fc buydu.<\/p>\n
Trump konusuna gelince, bana soru sordun bende belki de en garip cevab\u0131 verece\u011fim. Sana diyebilirim ki, o Amerika’n\u0131n en iyi ba\u015fkan\u0131d\u0131r. Neden? Politikalar\u0131 iyi oldu\u011fundan de\u011fil, lakin en \u015feffaf ba\u015fkan oldu\u011fundan. Amerika’n\u0131n b\u00fct\u00fcn ba\u015fkanlar\u0131 siyasi b\u00fct\u00fcn su\u00e7lar\u0131 i\u015flerler, nobel \u00f6d\u00fcl\u00fc al\u0131rlar, insan haklar\u0131 savunucular\u0131, y\u00fcksek ve benzersiz Amerikan de\u011ferleri ve genel olarak Bat\u0131 de\u011ferlerini savunuyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcrler, ancak kendileri, b\u00fcy\u00fck \u015firketler, silah, petrol vb. Amerikan lobilerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 temsil ve ifade eden kanl\u0131 bir gruptan ibarettirler.<\/p>\n
Trump b\u00fct\u00fcn bir \u015feffafl\u0131kla konu\u015fur. Bizler petrol istiyoruz diyor. Bu Amerikan politikas\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fidir \u2013en az\u0131ndan 2. D\u00fcnya harbinden s\u0131nra.. Bizler falancadan kurtulmak istiyoruz. Para kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda hizmet sunmak istiyoruz. Amerikan politikas\u0131n\u0131n ger\u00e7e\u011fi budur. \u015eeffaf bir has\u0131mdan ba\u015fka ne isteyebiliriz ki? Bundan dolay\u0131 hay\u0131r, fark \u015feklidir, hakikat ise tektir.<\/p>\n
Soru: Mazlum Abdi DSG milisleri lideri, onun bas\u0131n deme\u00e7lerinde Trump’\u0131n \u00e7ekilmeden \u00f6nce K\u00fcrt meselesine \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7in, K\u00fcrtlere kendilerini savunma f\u0131rsat\u0131 vermek i\u00e7in Ruslarla Suriye devleti aras\u0131nda anla\u015fma kanal\u0131yla, Ruslarla ileti\u015fim vadetti\u011fini s\u00f6yledi. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 bu anla\u015fma ger\u00e7ekten has\u0131l oldu mu? Suriye’nin el Cezire b\u00f6lgesindeki, daha \u00f6nce “DSG” ad\u0131 alt\u0131nda silahl\u0131 milislerin kontrol\u00fc alt\u0131nda olan, s\u0131n\u0131rs\u0131z b\u00f6lgelerin sonucu ne olacak? Bu b\u00f6lgeler fiili olarak Suriye devletine teslim edildi mi? E\u011fer teslim edildiyse ne \u015fekilde teslim edildi? Bu sadece askeri a\u00e7\u0131dan m\u0131? Yoksa Suriye devlet kurumlar\u0131n\u0131n bu b\u00f6lgelere d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc oldu mu?<\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad M\u00fcdahalesi: Amerikan-K\u00fcrt \u0130ttifak\u0131 m\u0131 kastediyorsun?<\/p>\n
Sorunun devam\u0131: Amerika K\u00fcrtlere, kendilerini savunma f\u0131rsat\u0131 vermek i\u00e7in Suriye devletiyle uzla\u015fmak i\u00e7in Rusya’ya etki kanal\u0131yla kendi davalar\u0131n\u0131 \u00e7\u00f6zme vaadi verdi.<\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Amerikal\u0131 ne s\u00f6ylerse s\u00f6ylesin – ileti\u015fimin ger\u00e7ekli\u011finden ba\u011f\u0131ms\u0131z olsun ya da olmas\u0131n – az \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi, Amerika’n\u0131n s\u00f6yledi\u011fi her \u015fey, bir d\u00fc\u015fmana ya da bir arkada\u015fa olsun, sonu\u00e7 ayn\u0131, g\u00fcvenilmezdir. Yani bu noktada zaman\u0131m\u0131z\u0131 bo\u015fa harcam\u0131yoruz, K\u00fcrtlerle yap\u0131lan tek Rus anla\u015fmas\u0131, Suriye Arap Ordusu ile K\u00fcrtler aras\u0131ndaki anla\u015fmada – ya da K\u00fcrtlerin Suriye ordusuna girmeleri i\u00e7in K\u00fcrtler dememek i\u00e7in kendilerini “DSG” olarak adland\u0131ran K\u00fcrt gruplarla- bahsini ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z konudur. Elbette ki, Suriye ordusunun tek ba\u015f\u0131na tamamen askeri bir g\u00fcvenlik eylemi uygulamak amac\u0131yla girmesi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, Suriye ordusunun girmesi, devletin girdi\u011fini tabiridir, devletin girmesi demek, devletin sunmas\u0131 gereken t\u00fcm hizmetleriyle giri\u015fi demektir. Bu anla\u015fma oldu. \u00c7o\u011fu b\u00f6lgelere vard\u0131k ama tam bir \u015fekilde de\u011fil. Hala \u00e7\u0131kan engeller var. M\u00fcdahale ediyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bizim T\u00fcrk taraf\u0131n\u0131n girmesinden \u00e7ok \u00f6nce bu gruplarla do\u011frudan ve uzun s\u00fcreli ili\u015fkilerimiz var. Bazen bir yerde cevap al\u0131yoruz ama ba\u015fka bir yerde bu cevab\u0131 alam\u0131yoruz, ancak kesinlikle hizmetlerin tamam\u0131n\u0131n ge\u00e7i\u015fi yani devletin tam otoritesinin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcne e\u015f zamanl\u0131 olarak Suriye’nin veya Suriye Arap Ordusunun giri\u015fi olacakt\u0131r.<\/p>\n
Tekrar tekrar s\u00f6yl\u00fcyorum, bu a\u015famal\u0131 bir \u015fekilde olacakt\u0131r. \u0130kincisi bizler otoriteyi eskiden oldu\u011fu gibi do\u011frudan iade etmiyoruz. Ortada somut ger\u00e7ekler vard\u0131r. Bunlar\u0131n ele al\u0131nmas\u0131 zaman al\u0131r. Devletin g\u0131yab\u0131 esnas\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan kamu ger\u00e7ekleri vard\u0131r. Ortada silahl\u0131 gruplar bulunuyor. Bunlardan silahlar\u0131n\u0131 derhal b\u0131rakmalar\u0131n\u0131 bekleyemeyiz. Bizler bunu kendilerinden istemeyece\u011fiz. Bizlerinde politikas\u0131n\u0131n a\u015famal\u0131 ve akilane olmas\u0131 gerekiyor. Ayr\u0131ca ger\u00e7ekleri de hesaba katmas\u0131 gerekiyor. Lakin nihai hedef durumun eski haline devletin tam otoritesidir.<\/p>\n
Soru: B\u00fct\u00fcn olanlardan sonra, yani Suriye devletini ve vatanda\u015flar\u0131n\u0131 hedef almalar\u0131, Suriye Arap ordusunu hedef almalar\u0131ndan sonra, yine b\u00fct\u00fcn sava\u015f y\u0131llar\u0131 esnas\u0131ndaki rolleri hep k\u00f6t\u00fcyd\u00fc, Amerikal\u0131ya aleni bir \u015fekilde bel ba\u011flamak, b\u00fct\u00fcn bunlardan sonra say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, bizler Suriyeli olarak K\u00fcrtlerle birlikte yeniden ya\u015famaya kadir mi?<\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Dakik olmam\u0131z gerekirse, bu konu s\u00fcrekli g\u00fcndeme gelmektedir. Bazen de ayn\u0131 s\u00f6zler \u00f6zel oturumlarda da \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor. Ben de biliyorum ki sizlerin ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 bazen \u015fahsi kanaatler olsun her zaman \u00f6ne s\u00fcr\u00fclenleri naklediyorsunuz. Olan \u015fey, bu sava\u015f esnas\u0131nda kavramlar\u0131n \u00e7arp\u0131t\u0131lmas\u0131d\u0131r. Olumlu veya olumsuz bu kitle bu s\u0131fatla adland\u0131r\u0131l\u0131r demek ne objektiftir ne de ak\u0131lc\u0131l\u0131kt\u0131r. Ayn\u0131 zamanda vatani olmamakt\u0131r. K\u00fcrtlerden Amerikal\u0131ya rehin olmu\u015f ve i\u015fbirlik\u00e7i mevkiinde olmu\u015f ki\u015filer olmu\u015ftur bu do\u011frudur. Lakin Araplarda da benzer durumlar oldu. el Cezire B\u00f6lgesinde ve Suriye’nin di\u011fer b\u00f6lgelerinde de oldu. Bu belki de Suriye’deki kitlelerin \u00e7o\u011funda olmu\u015ftur. Has\u0131l olan hata bu i\u015fi yapan baz\u0131 K\u00fcrtlerin, kendilerini sadece K\u00fcrtlerin temsilcisi olarak de\u011fil bilakis Araplar\u0131n ve el Cezire B\u00f6lgesinde bulunan muhtelif kitlelerin temsilcisi olarak g\u00f6rmeleri olmu\u015ftur. ZAmerikal\u0131 da silah ve para deste\u011fiyle geldi. Tabii ki sadece Amerikal\u0131dan de\u011fil, bu ki\u015filerin orada ya\u015fayan kitleler \u00fczerindeki otoritelerini oturtmak i\u00e7in, baz\u0131 Arap K\u00f6rfez \u00fclkelerinden de geldi. Bizler de orada bulunan herkesin K\u00fcrt oldu\u011fu kan\u0131s\u0131na vard\u0131k. Hay\u0131r, bizlerin \u015fu anda team\u00fcl\u00fcn bu partilerle oldu\u011funu s\u00f6ylememiz gerekiyor.<\/p>\n
Ama K\u00fcrtler, \u00e7o\u011funluk olarak her zaman Suriye devletiyle iyi ili\u015fkiler i\u00e7erisindeydi. Bizimle her zaman ileti\u015fimde olup, ulusalc\u0131 ve ger\u00e7ek fikirler \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyorlard\u0131. Girdi\u011fimiz baz\u0131 b\u00f6lgelerdeki K\u00fcrtlerin sevinci di\u011fer kesimlerden insanlar\u0131n sevincinden az de\u011fildi. Bu de\u011ferlendirme dakik de\u011fildir. Evet, kolayl\u0131kla diyebilirim ki yeniden ayn\u0131 \u00e7at\u0131 alt\u0131nda ya\u015fayabiliriz. E\u011fer cevap hay\u0131r olursa, bu Suriye’nin hi\u00e7 bir zaman istikrara kavu\u015fmayaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir.<\/p>\n
Soru: Ge\u00e7en hafta \u0130dlib’e s\u00fcrpriz bir ziyaret ger\u00e7ekle\u015ftirdiniz, hem Suriyelilere hemde d\u00fcnyaya s\u00fcrpriz oldu bu ziyaretiniz. Orda \u00e7at\u0131\u015fman\u0131n do\u011fuda oldu\u011funu s\u00f6ylediniz. Lakin \u0130dlib, Suriye Arap ordusunu da\u011f\u0131tmak i\u00e7in bat\u0131da d\u00fc\u015fman\u0131n \u00f6ndeki karakollar\u0131ndan biri. Baz\u0131lar\u0131 bu ziyareti gelecek \u0130dlib \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 i\u00e7in ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131 sayd\u0131. Ger\u00e7ekten b\u00f6ylemi?<\/span><\/p>\nCumhurbalkan\u0131 Esad: Hay\u0131r, benim orada bulunmamla ba\u015flang\u0131\u00e7 noktas\u0131n\u0131n hi\u00e7 bir alakas\u0131 yok. Ben s\u0131k s\u0131k s\u0131cak b\u00f6lgeleri ziyaret ederim. \u00c7\u00fcnk\u00fc o kahramanlar daha zor olan g\u00f6revi yerine getiriyorlar, ziyaret etmem kadar do\u011fal bir \u015fey yoktur. Lakin \u0130dlib ziyareti belki de b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n i\u015fin sadece kuzeyden ve T\u00fcrk ordusunun Suriye topraklar\u0131na giri\u015finden ibaret oldu\u011funu saymas\u0131ndan kaynaklan\u0131yor. \u0130dlib’de sava\u015fan herkesin adlar\u0131 her ne kadar, “Kaide,Ahrarul \u015eam vb” olsa da T\u00fcrk ordusu olduklar\u0131n\u0131 unuttuk. Ben, onlar\u0131n Erdo\u011fan’\u0131n kalbine T\u00fcrk askerlerinden daha yak\u0131n olduklar\u0131n\u0131 kesinlikle s\u00f6yleyebilirim.
\nGer\u00e7ekten orada bulundu\u011fum zaman Rusya ile T\u00fcrkiye aras\u0131nda bir zirvenin olaca\u011f\u0131n\u0131 unuttum. Bir zirvenin olaca\u011f\u0131n\u0131 biliyordum lakin o g\u00fcn\u00fc de\u011fil.<\/p>\n
Spiker m\u00fcdahale:\u00d6z\u00fcr dilerim say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131z sizin zirveye veya g\u00f6r\u00fc\u015fmeye y\u00f6nelik bir \u00f6n ret olarak alg\u0131lad\u0131.<\/span><\/p>\nEsad: Do\u011frudur. Baz\u0131 makaleler ve yaz\u0131lar benim k\u0131zg\u0131n oldu\u011fum intiba\u0131n\u0131 verdi. Dolay\u0131s\u0131yla bu k\u0131zg\u0131nl\u0131k zirveye olan k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m ve bu zirvenin bize kar\u015f\u0131 olan bir zirve olarak anla\u015f\u0131ld\u0131. Kesinlikle k\u0131zg\u0131n de\u011fildim. Erdo\u011fan kar\u015f\u0131t\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131m s\u00fcr\u00fcyor. Onun “h\u0131rs\u0131z” oldu\u011funu s\u00f6yledim. Bu ilk g\u00fcnlerde Suriye’yi \u00e7almas\u0131yla ba\u015flad\u0131 ki o bir h\u0131rs\u0131zd\u0131r. Ben s\u00f6vmedim ben vas\u0131fland\u0131rd\u0131m. Bu bir s\u0131fatt\u0131r ve bu s\u0131fat ger\u00e7ektir. Fabrikalar\u0131, mahs\u00fclleri ve son olarak topra\u011f\u0131 \u00e7alanlara ne diyeyim? Hay\u0131rsever mi?! Ba\u015fka bir adland\u0131rma yoktur. Daha \u00f6nce de Halk Meclisi konu\u015fmamda onu “politik kapka\u00e7\u00e7\u0131” olarak nitelendirdim ki o bu politikay\u0131 g\u00fcd\u00fcyor. Herkese yalan s\u00f6yl\u00fcyor ve herkesi tehdit ediyor. Nifak ekiyor. Ve Alenen. Biz s\u0131fat icat etmiyoruz, Kendisi ger\u00e7ek s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ilan ediyor ben de nitelendirme eylemi yapt\u0131m.<\/p>\n
Spiker m\u00fcdahale:\u00d6z\u00fcr dilerim say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, a\u00e7\u0131klamalar\u0131n\u0131z sizin zirveye veya g\u00f6r\u00fc\u015fmeye y\u00f6nelik bir \u00f6n ret olarak alg\u0131lad\u0131.<\/span><\/p>\nEsad: Do\u011frudur. Baz\u0131 makaleler ve yaz\u0131lar benim k\u0131zg\u0131n oldu\u011fum intiba\u0131n\u0131 verdi. Dolay\u0131s\u0131yla bu k\u0131zg\u0131nl\u0131k zirveye olan k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131m ve bu zirvenin bize kar\u015f\u0131 olan bir zirve olarak anla\u015f\u0131ld\u0131. Kesinlikle k\u0131zg\u0131n de\u011fildim. Erdo\u011fan kar\u015f\u0131t\u0131 a\u00e7\u0131klamalar\u0131m s\u00fcr\u00fcyor. Onun “h\u0131rs\u0131z” oldu\u011funu s\u00f6yledim. Bu ilk g\u00fcnlerde Suriye’yi \u00e7almas\u0131yla ba\u015flad\u0131 ki o bir h\u0131rs\u0131zd\u0131r. Ben s\u00f6vmedim ben vas\u0131fland\u0131rd\u0131m. Bu bir s\u0131fatt\u0131r ve bu s\u0131fat ger\u00e7ektir. Fabrikalar\u0131, mahs\u00fclleri ve son olarak topra\u011f\u0131 \u00e7alanlara ne diyeyim? Hay\u0131rsever mi?! Ba\u015fka bir adland\u0131rma yoktur. Daha \u00f6nce de Halk Meclisi konu\u015fmamda onu “politik kapka\u00e7\u00e7\u0131” olarak nitelendirdim ki o bu politikay\u0131 g\u00fcd\u00fcyor. Herkese yalan s\u00f6yl\u00fcyor ve herkesi tehdit ediyor. Nifak ekiyor. Ve Alenen. Biz s\u0131fat icat etmiyoruz, Kendisi ger\u00e7ek s\u0131fatlar\u0131n\u0131 ilan ediyor ben de nitelendirme eylemi yapt\u0131m.<\/p>\n
Soru: Baz\u0131 medya organlar\u0131 T\u00fcrklerle g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin oldu\u011funa dair s\u0131z\u0131nt\u0131lara yer verdi. Bu s\u00f6ylenenler do\u011fru mu? Hangi d\u00fczeyde? E\u011fer ger\u00e7ekten has\u0131l olduysa bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerden ne \u00e7\u0131kt\u0131?<\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Bu g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin t\u00fcm\u00fc g\u00fcvenlik d\u00fczeyindeydi. Ancak muhtelif d\u00fczeylerde. Baz\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015fmeler \u2013iki veya \u00fc\u00e7 g\u00f6r\u00fc\u015fme- ortak s\u0131n\u0131r yak\u0131nlar\u0131nda Suriye s\u0131n\u0131r\u0131 dahilinde Keseb yak\u0131nlar\u0131nda oldu. bir veya birden fazla g\u00f6r\u00fc\u015fme de Rusya’da has\u0131l oldu. Tam olarak hat\u0131rlam\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc ge\u00e7en iki y\u0131l i\u00e7erisinde oldu. Lakin hi\u00e7 bir somut netice olmad\u0131. En az\u0131ndan Astana’da \u00fczerinde anla\u015f\u0131lan t\u0131rmand\u0131rmalar\u0131 azaltma b\u00f6lgesinde bat\u0131 ve kuzey y\u00f6nlerinde 15 km’lik \u00e7ekilme oran\u0131 \u00fczerinde bir \u00e7\u00f6z\u00fcme varmay\u0131 bekliyorduk. Hi\u00e7 bir sonu\u00e7 al\u0131nmad\u0131.<\/p>\n
Soru: \u00d6yleyse T\u00fcrk taraf\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin oldu\u011funu belirtiyorsunuz, lakin bu anla\u015fmadan \u00f6nce miydi?<\/span><\/p>\nEsad: Tabii, Rusya’n\u0131n arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ve Rusya’n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla 3’l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmeler oldu. Biz de Rus varl\u0131\u011f\u0131na \u0131srar ettik. \u00c7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrk taraf\u0131na g\u00fcvenmiyoruz. Tan\u0131k olmas\u0131 i\u00e7in.<\/p>\n
Soru:\u0130kili g\u00f6r\u00fc\u015fmeler de\u011fil?<\/span><\/p>\nEsad: Hay\u0131r, 3’l\u00fc, hepsi 3’l\u00fc g\u00f6r\u00fc\u015fmelerdi.<\/p>\n
Soru: Rusya’n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131yla 3’l\u00fc? Bu son Rus-T\u00fcrk anla\u015fmas\u0131ndan \u00f6nce?<\/span><\/p>\nEsad: Tabi.<\/p>\n
Sorunun devam\u0131:Sizler \u015fu anda T\u00fcrklerle oturmaya haz\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z. Hali haz\u0131rda, sald\u0131r\u0131dan ve anla\u015fmadan sonra?<\/span><\/p>\nEsad: Bana sorarsan\u0131z, \u015fahsen el s\u0131k\u0131\u015fmak ya da Erdo\u011fan grubundan biriyle ya da onun gibi biriyle ya da yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 temsil eden biriyle bulu\u015fmak zorunda kal\u0131rsam ne hissederdim, diye sorarsan\u0131z. Bu gibi g\u00f6r\u00fc\u015fmeden \u015feref duymazd\u0131m bir tiksinti hissederim. Lakin ulusal \u00e7\u0131kar oldu\u011funda duygular\u0131 yan tarafa koyar\u0131z. Ama e\u011fer sonu\u00e7 verecek bir g\u00f6r\u00fc\u015fme olursa. Vatan \u00e7\u0131kar\u0131 sa\u011flayacak her g\u00f6r\u00fc\u015fme yap\u0131lmas\u0131 gerekir bu da devlet g\u00f6revidir. ancak, T\u00fcrk a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u015fartlar de\u011fi\u015firse ve e\u011fer bir g\u00f6r\u00fc\u015fme olursa bir sonu\u00e7 al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 beklemiyorum. Erdo\u011fanc\u0131 T\u00fcrk f\u0131rsat\u00e7\u0131 \u015fahsiyet, sistem ve doktrin oldu\u011fundan \u2013\u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesine g\u00f6re- bask\u0131 alt\u0131nda sonu\u00e7 sa\u011flar. \u0130\u00e7 veya d\u0131\u015f veya durum belki de Suriye’deki ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011f\u0131 sebebiyle \u015fartlara g\u00f6re. \u0130\u015fte o zaman belki sonu\u00e7lara ula\u015fabilir.<\/p>\n
Soru: Bu konudaki hassas soru, i\u015fin en nihayetinde, T\u00fcrk taraf\u0131 i\u015fgalci. Yani e\u011fer bende T\u00fcrk taraf\u0131yla g\u00f6r\u00fc\u015fme kabiliyeti veya f\u0131rsat\u0131, veyahut da itikad\u0131m olsa, T\u00fcrk taraf\u0131 ayn\u0131 \u0130srail gibi i\u015fgalci. \u0130srailliyle g\u00f6r\u00fc\u015fme imkan\u0131m olur mu, bu hassas bir sorudur ancak sorulmaktad\u0131r? <\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Do\u011frudur. Onlarla g\u00f6r\u00fc\u015fmelere ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda soruldu. Devlet dahilinde soruldu. Onlarla nas\u0131l g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyoruz. Onlar Afrin’i i\u015fgal etmi\u015f, ba\u015fka b\u00f6lgeleri de ve hatta i\u015fgalci olmasa dahi onlar ter\u00f6r\u00fc destekliyorlar. Yani, somut olarak ulusal mant\u0131kta kendisi d\u00fc\u015fmand\u0131r. Bu do\u011frudur. Lakin kendisiyle (\u0130srail) aras\u0131ndaki fark, \u0130srail varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n me\u015fruiyetini tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir devlet. Bizler \u0130srail halk\u0131n\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 kabul etmiyoruz. M\u00d6. Birka\u00e7 y\u00fcz y\u0131l \u00f6ncesine kadar sadece bir \u0130srail halk\u0131 vard\u0131. Lakin \u015fu anda kendileri da\u011f\u0131lm\u0131\u015f vaziyetteler, geldiler, topra\u011f\u0131 i\u015fgal ettiler ve bir halk ortaya \u00e7\u0131kard\u0131lar. Ama T\u00fcrk halk\u0131. Hay\u0131r. T\u00fcrk halk\u0131 vard\u0131r, kendisi kom\u015fu halkt\u0131r, aram\u0131zda da k\u00f6t\u00fc veya iyi veyahut da muhtelif olsun \u00f6nemli de\u011fil, onlarla bizler aras\u0131nda ortak bir tarih vard\u0131r. T\u00fcrkiye var olan bir devlettir ve kom\u015fumuzdur. \u0130skenderun Sanca\u011f\u0131 ile ilgili anla\u015fmazl\u0131k ise, toprak ve halk yerine oturmak i\u00e7in topraks\u0131z halk\u0131n gelmesinden de\u011fi\u015fik bir \u015feydir. Bizler kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapm\u0131yoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma do\u011fru de\u011fildir. T\u00fcrkiye baki kalacakt\u0131r. T\u00fcrk halk\u0131 da karde\u015f halk olarak kalmas\u0131 gerekiyor. Erdo\u011fan da ba\u015flang\u0131\u00e7ta b\u00fct\u00fcn T\u00fcrk halk\u0131n\u0131, Suriye halk\u0131yla d\u00fc\u015fmanl\u0131k yaratmak i\u00e7in arkas\u0131nda toplamak \u00fczerine bahis oynad\u0131, dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zg\u00fcr bir \u015fekilde hareket edecekti. Bizim dikkatli olmam\u0131z gerekiyor. Ayn\u0131 yolla bakmamam\u0131z gerekiyor. Bir kez daha tekrarl\u0131yorum. Baz\u0131lar\u0131 \u2013sadece siyasi g\u00fc\u00e7ler de\u011fil- T\u00fcrk g\u00fcvenlik ve askeri kurumlar\u0131 dahilinde, Erdo\u011fan kar\u015f\u0131t\u0131d\u0131r. Bizi bir taraftan bu sebep itti. Di\u011fer taraftan ki \u2013Rus ve \u0130ranl\u0131 dostlar\u0131m\u0131zla tart\u0131\u015fma s\u00f6z konusuydu, konu birden fazla dostla a\u00e7\u0131ld\u0131- bizler, do\u011frudur sizleri savunuyoruz lakin en nihayetinde sizler dava sahibisiniz, bu da do\u011frudur. Toprak benim topra\u011f\u0131m dava da benim davam. Neden onlarla do\u011frudan a\u00e7m\u0131yor, sonu\u00e7 beklemesem dahi g\u00f6revimi yerine getirmiyorum? Lakin g\u00fcnlerden bir g\u00fcn sonu\u00e7lar olabilir \u00f6zellikle de T\u00fcrkiye dahilinde ve d\u00fcnyada ve s\u00f6yledi\u011fim gibi Suriye’deki \u015fartlar\u0131n de\u011fi\u015fmesi.<\/p>\n
Soru: Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m, Suriye’ye y\u00f6nelik i\u015fgalci \u0130srail’in d\u00fczenledi\u011fi t\u00fcm sald\u0131r\u0131lar\u0131nda tek bir Arap tavr\u0131 g\u00f6rmedik Arap Camias\u0131 da hareketlenmedi. T\u00fcrk sald\u0131rganl\u0131\u011f\u0131 ba\u015flad\u0131\u011f\u0131nda Arap Camias\u0131 D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanlar\u0131 d\u00fczeyinde topland\u0131. \u0130lk intibalar iyiydi. Sonu\u00e7 bildirgesi de olumlu olarak nitelendi. Bunun mukabilinde Suriye devletinden hi\u00e7bir a\u00e7\u0131klama veya beyan duymad\u0131k, neden? <\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Arap Camias\u0131nda Suriye’nin \u00fcyeli\u011fi donduruldu\u011funda hat\u0131rlars\u0131n. Beyan \u00e7\u0131kard\u0131k m\u0131? Bunu yapmad\u0131k. \u00d6yleyse Suriye’nin camiadan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131 sonucuna dair beyan \u00e7\u0131karmad\u0131k. \u00d6yleyse neden Suriye’nin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyle ilgili \u00f6ne s\u00fcrd\u00fcklerine y\u00f6nelik neden beyan \u00e7\u0131karal\u0131m? Zannediyorum ki cevab\u0131m\u0131n i\u00e7eri\u011fi a\u00e7\u0131kt\u0131r. Anlay\u0131\u015fl\u0131 olan leb demeden leblebiyi anlar. \u0130zleyicilerimiz de \u00f6yle zannediyorum ki bu konu hakk\u0131nda s\u00f6yledi\u011fimiz c\u00fcmlelerden ba\u015fkas\u0131n\u0131 hak etmiyor.<\/p>\n
Spiker: Do\u011frudur.<\/span><\/p>\nSoru: Salt siyasi konularda biraz derine inelim say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131m. Anayasay\u0131 Tart\u0131\u015fma Komitesiyle ilgili biraz konu\u015fal\u0131m. \u00d6teki taraf\u0131n bu komiteye y\u00f6neltti\u011fi ele\u015ftiriler hakk\u0131nda ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz. \u00d6yle ki kendilerinin y\u0131llardan beri istedikleri de buydu?<\/span><\/p>\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Onlar basitlikle bu komitenin kurulmas\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlard\u0131. Kurmay\u0131 ba\u015fard\u0131\u011f\u0131m\u0131zda da belki de \u015foka u\u011frad\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc her zaman engebeler koyuyor Suriye h\u00fckumeti taraf\u0131n\u0131 su\u00e7luyorlard\u0131. Bu engebelerle belirli bir siyasi yolla y\u00fcr\u00fcd\u00fck. Baz\u0131 \u015feyleri \u00f6ne s\u00fcrmek \u2013 ben bunu taviz olarak adland\u0131rm\u0131yorum \u00e7\u00fcnk\u00fc taviz temellerden verilir bizler de kesinlikle temellerden taviz vermeyece\u011fiz- lakin \u015fekli sayd\u0131\u011f\u0131m\u0131z baz\u0131 durumlar onlar\u0131 \u015foke u\u011fratt\u0131. Bundan dolay\u0131 bu komiteye sald\u0131r\u0131 d\u00fczenlediler. \u00d6zetle bunlar oldu.<\/p>\n
\u00c7eviri: S.\u015eahut<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.sana.sy\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/10\/president-1.jpg\")
<\/a>Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad: Kesinlikle. Bu konuda medyan\u0131n s\u00f6ylediklerinden ba\u015fka bir \u015fey duymad\u0131k. Belki de bu operasyonda baz\u0131 \u00fclkeleri ve yard\u0131mc\u0131 olan taraflar\u0131 koymaktaki gaye, operasyona ger\u00e7eklik verilmesidir. Dolay\u0131s\u0131yla bu \u00fclkeler kendilerini utanm\u0131\u015f hissetmeyecekler, ancak \u201cb\u00fcy\u00fck\u201d bir s\u00fcrecin par\u00e7as\u0131 olma arzusunda olduklar\u0131n\u0131, yani canland\u0131rmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 hissedecekler. Dolay\u0131s\u0131yla ter\u00f6rle m\u00fccadelede kendilerine bir t\u00fcr sermaye verecektir. Bizler ter\u00f6rle m\u00fccadele ediyoruz. Bizim hi\u00e7 bir alakam\u0131z yoktur. Amerikal\u0131 herhangi bir kurumla hi\u00e7 bir ba\u011flant\u0131m\u0131z yoktur. Bundan daha \u00f6nemlisi ise operasyonun ger\u00e7ekten olup olmad\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Radarlarda hi\u00e7 bir u\u00e7ak belirmedi. Ba\u011fdadi’nin cesedi neden g\u00f6r\u00fcnt\u00fclenmedi?! Kendileri par\u00e7alardan s\u00f6z ediyor.. Bu ayn\u0131 Bin Ladin senaryosu. Mukabilinde \u00e7\u0131karmamak i\u00e7in muhtelif gerek\u00e7eler kullanacaklarsa A’s\u0131ndan Z’sine kadar Irak Ba\u015fkan\u0131 Saddam H\u00fcseyin’i yakalama operasyonuna d\u00f6nece\u011fiz. Onun foto\u011fraf ve videolar\u0131n\u0131 yay\u0131nlad\u0131lar. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 birka\u00e7 ay sonra \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerinde ise cesetlerini olduklar\u0131 gibi yay\u0131nlad\u0131lar. Bin Ladin’in \u00f6l\u00fcm\u00fcyle bug\u00fcn Ba\u011fdadi’yi \u00f6ld\u00fcrme operasyonunu neden gizlediler? Bu Amerika’n\u0131 hilelerinden biridir. Ancak delil getirirlerse inanabiliriz. B\u00fct\u00fcn s\u00f6ylediklerine inanamay\u0131z. Amerikal\u0131 politikac\u0131 aksi ispatlanana kadar su\u00e7ludur. Aksi ispatlanana kadar su\u00e7suz de\u011fildir.<\/p>\n