Birinci Soru: Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, \u00f6ncelikle zor \u015fartlara ra\u011fmen, sorular\u0131m\u0131z\u0131 cevaplamak i\u00e7in zaman buldu\u011funuz i\u00e7in size minnettar\u0131m.<\/span><\/p>\n D\u00fcnyan\u0131n dikkatleri \u015fimdi Suriye Arap Cumhuriyeti’nin kuzeydo\u011fusundaki duruma odakl\u0131. Suriye ile ilgili Rus-T\u00fcrk anla\u015fmas\u0131na ili\u015fkin ki\u015fisel de\u011ferlendirmeniz nedir?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n De\u011ferlendirmemiz kesinlikle olumlu, \u00e7\u00fcnk\u00fc Astana’da veya ba\u015fka yerlerde olsun, daha \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm taahh\u00fctleri yerine getirmekte d\u00fcr\u00fcst olmayan T\u00fcrkiye’ye g\u00fcvenmekten de\u011fildir. De\u011ferlendirmemiz olumlu bir sonu\u00e7tur, Rusya\u2019n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n olumlu y\u00f6nleri oldu\u011funa \u015f\u00fcphe yok, aksi takdirde \u00fc\u00e7 se\u00e7enekle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131rd\u0131k. Bunlardan ilki, M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fli\u011fi ve Osmanl\u0131 boyutlar\u0131 ile birlikte, T\u00fcrk plan\u0131 veya ajandas\u0131yd\u0131. \u0130kinci se\u00e7enek, T\u00fcrk’le ba\u011flant\u0131l\u0131 olan ve T\u00fcrkiye’nin Suriye’deki durumu zorla\u015ft\u0131rmaya ve dolay\u0131s\u0131yla bizi yakla\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00e7\u00f6z\u00fcmden uzakla\u015ft\u0131rmaya y\u00f6nelik sald\u0131r\u0131lar\u0131na y\u00f6nelik olan Amerikan plan\u0131yd\u0131. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc se\u00e7enek, Alman \u00f6nerisi, yani b\u00f6lgeyi uluslararas\u0131la\u015ft\u0131rmak ve dolay\u0131s\u0131yla uluslararas\u0131 koruma sa\u011flamakt\u0131. T\u00fcm bu planlar sonu\u00e7ta Amerikan liderli\u011fi taraf\u0131ndan tasarland\u0131. \u0130\u015fte bu planlar\u0131 geride b\u0131rakan ve K\u00fcrt bahanesini etkisiz k\u0131lan olumlu Rus rol\u00fc, T\u00fcrkiye’nin geri \u00e7ekilmesine zemin haz\u0131rlamak i\u00e7in \u00f6nemlidir.<\/p>\n \u0130kinci soru:<\/span><\/p>\n Rusya genel olarak Suriye’ye neden yard\u0131m ediyor?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc soru:<\/span><\/p>\n T\u00fcrkiye\u2019ye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, Ankara\u2019n\u0131n Suriyeli m\u00fcltecileri T\u00fcrk ordusunun kontrol\u00fc alt\u0131ndaki alanlara ve kuzeydo\u011fudaki destek\u00e7ilerine, bu m\u00fcltecilerin say\u0131s\u0131 3 milyon civar\u0131nda oldu\u011fu takdirde geri g\u00f6nderme niyetini nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Hi\u00e7 kimse T\u00fcrkiye’nin bu b\u00f6lgeye \u00fc\u00e7 milyon Suriyeli m\u00fclteciyi geri getirmek istedi\u011fine inanm\u0131yor. Bu bir insanl\u0131k ba\u015fl\u0131\u011f\u0131. Aldatmaya niyetli bir hedef ta\u015f\u0131yor. Tabii ki istemeseler bile, bu m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil \u00e7\u00fcnk\u00fc bu topraklar\u0131n sahipleri, \u015fehir sahipleri, k\u00f6y sahipleri, ev sahipleri, \u00e7iftlikler, tarlalar ve di\u011ferleri aras\u0131nda yeni gelenlerle bir \u00e7at\u0131\u015fma yaratmak anlam\u0131na geliyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc hak sahipleri bu alanlarda haklar\u0131ndan vazge\u00e7meyeceklerdir. Etnik gerek\u00e7elerle \u00e7at\u0131\u015fma yaratmak anlam\u0131na geliyor, ancak T\u00fcrkiye’nin as\u0131l amac\u0131 Suriye’de sava\u015fan ve ma\u011flup edien ter\u00f6ristleri getirmek. T\u00fcrk rejimi ba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle e\u015fle\u015fmesi do\u011frultusunda yeni bir a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 bir toplum yaratabilmek i\u00e7in onlar\u0131 aileleriyle birlikte bu b\u00f6lgeye g\u00f6t\u00fcrmek, as\u0131l hedeftir. Her durumda, ister birinci isterse ikincisi her ikisi de tehlikelidir. Her ikisi Suriye’de istikrars\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7acakt\u0131r veya hedefliyordur, bu y\u00fczden kesinlikle reddediyoruz.<\/p>\n D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc soru:<\/span><\/p>\n So\u00e7i Anla\u015fmalar\u0131, kuzeydo\u011fu Suriye’deki durumun normalle\u015fmesine katk\u0131da bulundu ve Suriye h\u00fck\u00fcmetinin F\u0131rat’\u0131n do\u011fusunda ve kuzeydo\u011fudaki baz\u0131 b\u00f6lgelerin me\u015fru kontrol\u00fcn\u00fcn geri getirilmesi i\u00e7in \u015fartlar yaratt\u0131, ancak bu b\u00f6lgelerdeki vatanda\u015flar, I\u015e\u0130D’in eylemleri nedeniyle devletin merkezi otoritesinden \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131. K\u00fcrt \u00f6zerk idaresinin yerel otoriteyle diyalog kurmas\u0131 i\u00e7in ataca\u011f\u0131n\u0131z ad\u0131mlar nelerdir? \u00c7\u00fcnk\u00fc I\u015e\u0130D’e kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, hem o b\u00f6lgedeki h\u00fck\u00fcmet g\u00fc\u00e7leri hem de K\u00fcrt Koruma Birimleri taraf\u0131ndan s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte idi.<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Ben biraz ay\u0131rmak istiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc I\u015e\u0130D Amerikan iradesiyle geldi, faaliyetlerini Amerikan \u00f6rt\u00fcleri ile y\u00fcr\u00fctt\u00fc, hatta \u00e7o\u011fu zaman ikna olduk ve hatta ABD\u2019nin Suriye\u2019ye do\u011frudan, Suriye ordusunu vurmak ve \u00f6zellikle de Suriye\u2019yle, ter\u00f6rle sava\u015fan askeri g\u00fc\u00e7lerini da\u011f\u0131tmak i\u00e7in askeri bir edat olarak hareketlendirdi\u011fini biliyoruz.<\/p>\n Bu demek de\u011fildir ki K\u00fcrtler vatansever de\u011fillerdir. K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funun ayn\u0131 di\u011fer kesitler gibi yurtsever oldu\u011funu, devletleri ve Suriye halk\u0131yla birlikte durdu\u011funu belirtmek isterim. Lakin bu gruplardan baz\u0131lar\u0131 K\u00fcrt baz\u0131lar\u0131 da Arap’t\u0131r belki de di\u011ferleri de, Amerikal\u0131lar\u0131n emri alt\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmakta, biz bu gruplarla do\u011frudan s\u00fcrekli diyalog halindeyiz. \u015eimdi de, onlar\u0131 hepimiz anayasaya uydu\u011fumuzda, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu anayasa Suriye halk\u0131 ve Suriye Ordusunu temsil etmektedir, bu anayasa geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcnde beraberinde Suriye kurumlar\u0131n\u0131 da getirecektir, Suriye ordusunun geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnden sonra istikrar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fti\u011fine ikna etmek i\u00e7in bir diyalog var. Devlet kurumlar\u0131 anayasa ve Suriye halk\u0131n\u0131 da temsil etmektedir. Bu y\u00f6nde T\u00fcrk i\u015fgalinden sonra bir ilerleme kaydedildi ve Rusya bu konuda \u00f6nemli rol oynuyor. Durumlar da bazen ilerleme bazen de muhtelif sebeplerle gerileme s\u00f6z konusu. Bu nedenlerin bir k\u0131sm\u0131 ABD\u2019nin Suriye\u2019deki Suriye devletine cevap vermemesi beklenen silahl\u0131 gruplar \u00fczerindeki bask\u0131s\u0131. Ama \u015fimdi i\u015fler bu y\u00f6ne gidiyor, \u00e7\u00fcnk\u00fc dokuz y\u0131ll\u0131k sava\u015ftan sonra \u00e7o\u011fu insan\u0131n siyasi farkl\u0131l\u0131klardan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak devletle birle\u015fmenin \u00f6nemini anlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. H\u00fck\u00fcmetle veya iktidar partisiyle ba\u015fka bir konu olan anla\u015fmazl\u0131klar\u0131n\u0131z varsa, ama devlet b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada, herkesi kucaklayand\u0131r. San\u0131r\u0131m biz de bu y\u00f6nde ilerliyoruz.<\/p>\n Be\u015finci soru:<\/span><\/p>\n Sizi do\u011fru mu anl\u0131yorum. Kuzeydo\u011fudaki muhtelif stat\u00fcko durumu d\u0131\u015f m\u00fcdahaleler nedeniyle, K\u00fcrtlerle asla \u00e7\u00f6z\u00fclemeyecek sorunlar\u0131n oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde s\u00f6ylenen g\u00f6r\u00fc\u015fleri kastediyorum.<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Sorunlar konusu K\u00fcrtlerin bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc iledir. K\u00fcrtlerin \u00e7o\u011funun Suriye’de on y\u0131llard\u0131r bulundu\u011funu ve hi\u00e7bir sorun olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 yineliyorum. Siyasi anlamda a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 gruplar, baz\u0131lar\u0131 K\u00fcrtlerle ili\u015fkili olan federalizm ve \u00f6zerklik ile ilgili olan, daha ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 \u00f6nermeler sunan a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 gruplard\u0131r. Daha \u00f6nce de s\u00f6yledi\u011fim gibi bu b\u00f6lge Arap b\u00f6lgesidir, e\u011fer biri federalizm hakk\u0131nda konu\u015fmak isterse, onlar da Araplard\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011funluktalar. Bu durumda konu normaldir. Durum kuzey Irak’tan ve g\u00fcneydo\u011fu T\u00fcrkiye’den farkl\u0131, bu b\u00f6lgede K\u00fcrt \u00e7o\u011funlu\u011fu yok. K\u00fclt\u00fcrel ve di\u011fer haklar konusunda her zaman Ermenilerin \u00f6rne\u011fini veririm, \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriye’ye yakla\u015f\u0131k y\u00fcz y\u0131l \u00f6nce gelen son grup onlar, okullar\u0131 var, kiliseleri var ve tam k\u00fclt\u00fcrel haklar\u0131 var. Basit bir nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc, bu grup ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 \u00f6neriler \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc ve biz ne bug\u00fcn ne de yar\u0131n, ne devlet ne de halk olarak, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 bir \u00f6nerge \u00fczerinde hemfikir olmayaca\u011f\u0131z. Sorun bu. Bu gruplar Amerika’n\u0131n destekledi\u011fi ayn\u0131 gruplar. Bug\u00fcn durumun sava\u015ftan sonra de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. Tabii ki durum de\u011fi\u015fir bu do\u011fald\u0131r. Herhangi bir sava\u015f toplumda bir \u00e7ok \u015feyi de\u011fi\u015ftirir lakin sava\u015f \u00fclkeyi b\u00f6lmek anlam\u0131na gelmez, ayr\u0131lma y\u00f6n\u00fcne do\u011fru gitme anlam\u0131nda gelmez. Ne anayasay\u0131 yok saymak ne de devleti zay\u0131flatma anlam\u0131na da gelmez. Sava\u015f\u0131n daha zay\u0131f bir \u00fclke de\u011fil, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u00fclke ile \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m\u0131z bir deneyim olmal\u0131d\u0131r. Herhangi bir ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 \u015feyi, hi\u00e7bir \u015fekilde veya hi\u00e7bir ko\u015fulda kabul etmeyece\u011fiz.<\/p>\n Alt\u0131nc\u0131 soru:<\/span><\/p>\n Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, b\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte, K\u00fcrt Koruma Birimlerinin savunmada ve I\u015e\u0130D’e kar\u015f\u0131 sava\u015fta oynad\u0131\u011f\u0131 rol\u00fc nas\u0131l de\u011ferlendiriyorsunuz? \u00c7\u00fcnk\u00fc istatistiklerine g\u00f6re, Suriye\u2019deki k\u00f6y ve kasabalar\u0131 savunan binlerce sava\u015f\u00e7\u0131s\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Bir\u00e7ok Suriyeli sadece o b\u00f6lgede de\u011fil, k\u00f6ylerini herhangi bir alanda savunmak i\u00e7in sava\u015ft\u0131. Suriye’de bir kesimden bahsetmek haks\u0131zl\u0131k, Suriye’nin t\u00fcm kesimleri vatanlar\u0131n\u0131 savundu ve \u015fehirlerini ve k\u00f6ylerini savundu, insan varolu\u015fsal tehlikeyi hissetti\u011finde, kendini savunmas\u0131 gerekiyor, bu a\u00e7\u0131kt\u0131r, ancak ben bu savunmay\u0131 siyasi \u00e7er\u00e7evede koymam Aksi takdirde bu savunmay\u0131 yaparsak, Amerika\u2019ya ve I\u015e\u0130D’e kar\u015f\u0131 sava\u015fan Amerikan\u0131n destekledi\u011fi g\u00fc\u00e7lere de iyi davran\u0131\u015f sertifikas\u0131 vermi\u015f oluruz. \u00d6yleyse Amerika ter\u00f6rle ger\u00e7ekten m\u00fccadele ediyordu demek anlam\u0131na gelir. Hepimiz Amerika’n\u0131n I\u015e\u0130D’i destekledi\u011fini Suriye veya Rusya veyahut da ba\u015fka \u00fclkelerde biliyor ve s\u00f6yl\u00fcyoruz. K\u00f6ylerini savunan ve ger\u00e7ek sonu\u00e7lar elde eden ve \u00e7ok say\u0131da ter\u00f6rist \u00f6ld\u00fcren ve bitirme vatanda\u015flarla Amerika ile ba\u011fl\u0131 ajanda olan siyasi ajanda aras\u0131n\u0131 ay\u0131rmak laz\u0131m.\u00d6yleyse dakik olmam\u0131z gerekiyor.<\/p>\n Yedinci soru:<\/span><\/p>\n Ekim ay\u0131nda, K\u00fcrt Koruma Birimlerinin (YPG) T\u00fcrkiye s\u0131n\u0131r\u0131ndan 30 km’ye \u00e7ekilmesi i\u00e7in verilen tarih sona erdi. Ankara YPG’nin geri \u00e7ekilmedi\u011fini iddia etti. Bu birimler \u015fimdi nerede, yerleri nedir? E\u015fit derecede \u00f6nemli bir soru da bu birimlerin Suriye silahl\u0131 kuvvetleriyle nas\u0131l uyu\u015faca\u011f\u0131 ve bu konuda ayr\u0131ca bir bildiri ve \u00f6neri bulunuyordu.<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n \u015eimdi bu anla\u015fmay\u0131 tam olarak uygulamak i\u00e7in Rusya ile aram\u0131zda i\u015fbirli\u011fi var. Uyguland\u0131ktan sonra, T\u00fcrklere \u015funu kesinlikle s\u00f6ylemeliyiz: Hadi \u00c7ekilmeye ba\u015flay\u0131n.<\/p>\n Bu gruplar\u0131n Suriye Arap Ordusu’na kat\u0131l\u0131m\u0131yla ilgili olarak, biz 2013’te uzla\u015fmalar\u0131n ba\u015flamas\u0131ndan bu yana, silahlar\u0131n\u0131 teslim eden herkesin tam bir affa has\u0131l olaca\u011f\u0131 ve herhangi bir vatanda\u015f gibi olaca\u011f\u0131 ve de Suriye Arap Ordusu’na kat\u0131labilmesi ilkesinden memnuniyet duyduk. Bu bir\u00e7ok yerde has\u0131l oldu: Ter\u00f6ristlerle sava\u015fanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 Suriye Arap Ordusu’na kat\u0131ld\u0131 ve sava\u015ft\u0131. Baz\u0131lar\u0131 da Suriye Arap Ordusu saflar\u0131nda \u015fehit oldu.<\/p>\n Rusya-T\u00fcrk anla\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan resmen a\u00e7\u0131klad\u0131k. Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131, bu sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131 Suriye Arap Ordusu’nun saflar\u0131na o b\u00f6lgeye uygun olabilecek farkl\u0131 planlarla katmaya haz\u0131r oldu\u011funu a\u00e7\u0131klad\u0131, ancak resmi \u015fekilde gelen cevap Suriye Arap Ordusu’na kat\u0131lmaya haz\u0131r olmad\u0131klar\u0131 ve silahlar\u0131n\u0131 o b\u00f6lgelerde korumaya \u0131srarl\u0131 olduklar\u0131 y\u00f6n\u00fcndeydi.<\/p>\n Yine, Suriye-Rusya i\u015fbirli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde, biz onlar\u0131 Suriye Arap Ordusu’na kat\u0131lmaya ve i\u015fgalci T\u00fcrk ordusuna kar\u015f\u0131 Suriye ordu saflar\u0131nda sava\u015fmaya ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Suriye’nin kuzeyinde kendileri sebebiyle kaybedilen topraklar\u0131 geri almak i\u00e7in do\u011fru ve uygun yer oldu\u011funa ikna etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Durumlar\u0131n \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda nas\u0131l y\u00fcr\u00fcyece\u011fi \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131p g\u00f6rmemiz gerekiyor.<\/p>\n Sekizinci Soru:<\/span><\/p>\n Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, asl\u0131nda Suriye’nin \u00e7o\u011funda sava\u015f sona erdi, insanlar k\u00f6ylerinde evlerine d\u00f6n\u00fcyorlar, Suriye y\u00f6netimi ya\u015famlar\u0131 i\u00e7in gerekli olan gereksinimlerini sa\u011flamak i\u00e7in ne yap\u0131yor? Bu b\u00f6lgelerdeki yenilenmi\u015f ev veya okullar\u0131n say\u0131s\u0131 hakk\u0131nda istatistikler olabilir mi? Vatanda\u015flar i\u00e7in normal bir ya\u015fam yaratma s\u00fcrecinde ortaya \u00e7\u0131kan ana zorluklar nelerdir?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Suriye’de bizim i\u00e7in her vatanda\u015f\u0131 g\u00fcnl\u00fck olarak ilgilendiren iki ana eksenin; ekonomik durum, temel ihtiya\u00e7lar\u0131n kar\u015f\u0131lanmas\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131n e\u011fitimi ve sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Nereye girersek girelim, okullar\u0131 acilen yenileyerek, okul malzemeleri, \u00f6\u011fretmenler vb. sa\u011flayarak ba\u015fl\u0131yoruz. Di\u011fer yandan ayn\u0131 ba\u011flamda, o b\u00f6lgede hastanelerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 temin etmek. Tabi ayn\u0131 \u00e7er\u00e7evede ya\u015famsal durumu da ayn\u0131 \u00e7er\u00e7evede \u00f6nem g\u00f6steriyoruz. Suriye’ye yabanc\u0131 yat\u0131r\u0131m\u0131 \u00f6nleyen abluka ve di\u011fer abluka \u00e7e\u015fitleri, temel ihtiya\u00e7lar\u0131 azda olsa kar\u015f\u0131layabiliyoruz, bazen de yeteri kadar kar\u015f\u0131layam\u0131yoruz, bu ablukan\u0131n bir sonucu olarak ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r, ba\u015fka yollar ar\u0131yoruz, dostlar\u0131m\u0131z Rusya veya \u0130ran olsun bazen de baz\u0131 insani yard\u0131mlarda \u00c7in bize yard\u0131m ediyor. Bunlar, bir vatanda\u015f\u0131n ya\u015fam\u0131 i\u00e7in gerekli olan minimum g\u00fcvenceyi sa\u011flamak i\u00e7in \u00f6nceliklerimiz.<\/p>\n Dokuzuncu soru:<\/span><\/p>\n En \u00f6nemli soru: \u00dclkenin normal ya\u015fama d\u00f6nmesi ve m\u00fcltecilerin geri d\u00f6nmesi i\u00e7in i\u015fyerlerinin sa\u011flanmas\u0131 gerekiyor. Y\u0131k\u0131lan tesislerin yeniden in\u015fas\u0131 var m\u0131? A\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar alt\u0131nda yeniden in\u015fa etmek zor mu?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Evet, zordur ama imkans\u0131z de\u011fildir. hayali, olmayan veya ger\u00e7ek\u00e7i olmayan s\u00f6zc\u00fckler konu\u015fmamak i\u00e7in, pratikte bir dizi end\u00fcstriyel sekt\u00f6rde, \u00f6rne\u011fin ila\u00e7 end\u00fcstrisinde, laboratuvarlar\u0131n say\u0131s\u0131 sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131 ile bug\u00fcn aras\u0131nda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde artm\u0131\u015ft\u0131r. S\u00fcrekli olarak farkl\u0131 sekt\u00f6rlerde kurulan fabrikalar var, elbetteki ivme olmas\u0131 gerekti\u011fi gibi de\u011fil, ya da i\u015f f\u0131rsat\u0131 arayan m\u00fcltecilerin yurt d\u0131\u015f\u0131ndan geri d\u00f6n\u00fc\u015flerini de kapsayacak \u015fekilde de\u011fil, ancak s\u0131n\u0131rl\u0131 da olsa a\u011f\u0131r sanayiler gibi yeni end\u00fcstriler yaratabilmek, ekonomik durumla \u00e7eli\u015fmektedir. Ancak \u015fimdi yat\u0131r\u0131m\u0131 daha fazla te\u015fvik etmenin yollar\u0131n\u0131 aramal\u0131y\u0131z, \u00e7\u00fcnk\u00fc bir abluka s\u00f6z konusu oldu\u011funda, daha fazla te\u015fvike ihtiyac\u0131n\u0131z olur. Bu nedenle eski, birka\u00e7 kez de de\u011fi\u015ftirilen bir yat\u0131r\u0131m yasam\u0131z var. \u015eimdi de durumumuza hangi ek d\u00fczenlemelerin uygun olabilece\u011fini ara\u015ft\u0131r\u0131yor ve inceliyoruz. Sermaye i\u00e7in daha fazla te\u015fvik etmek amac\u0131yla, en az\u0131ndan \u015fu anda Suriye’de ya\u015fayan ve d\u0131\u015f ablukaya tabi olmayanlar i\u00e7in, Bat\u0131 ve ABD ku\u015fatmas\u0131na ra\u011fmen, yurt d\u0131\u015f\u0131ndan gelen s\u0131n\u0131rl\u0131 yat\u0131r\u0131mlar vard\u0131r.<\/p>\n Onuncu Soru:<\/span><\/p>\n Bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcm konusuna geri d\u00f6nersek, silahl\u0131lar silahlar\u0131n\u0131 teslim etmeye devam ediyor. Suriye h\u00fck\u00fcmetinin ve onlar\u0131 ki\u015fisel olarak topluma yeniden entegre etmek i\u00e7in ki\u015fisel olarak \u00e7ok \u015fey yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Durumlar\u0131 d\u00fczeltilen silahl\u0131lara ve ailelerine yard\u0131m etmek i\u00e7in bir sonraki planlar\u0131n\u0131z nelerdir?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Bu \u00f6nemli bir nokta ve \u00f6nemli bir meydan okuma, e\u011fer sekt\u00f6rlere b\u00f6lmek istersek, birka\u00e7 sekt\u00f6r\u00fc i\u00e7erir, ilk \u00f6nce elimizde \u00e7ocuk var, \u00e7\u00fcnk\u00fc ailelerinden bahsediyorsunuz, silahl\u0131 soyut bir durum de\u011fil, bir ailesi, toplumu var, k\u00fc\u00e7\u00fck de olsa, lakin radikal bir toplum, yasalardan uzak, ulusal e\u011fitimden uzak yanl\u0131\u015f \u00f6\u011fretiler edinmi\u015f \u015fekilde, \u00f6m\u00fcrlerini uzun ve temel bir a\u015fama olarak ya\u015fad\u0131lar. Bunlar \u00f6ncelikle okullara entegre edilmeli bunu da bir ka\u00e7 hafta \u00f6nce a\u00e7\u0131klad\u0131k. Okullar\u0131n bu \u00e7ocuklar\u0131 kabul edece\u011fi ve ya\u015flar\u0131na g\u00f6re e\u011fitime konsantre olmalar\u0131 ve entegre olmalar\u0131 i\u00e7in az bir s\u00fcre zarf\u0131nda ulusal \u00f6\u011fretilerden i\u00e7meleri ve \u00f6\u011frenmeleri gerekmektedir.<\/p>\n On Birinci Soru:<\/span><\/p>\n Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, ayn\u0131 zamanda, K\u00fcrt n\u00fcfusunu ilgilendiren insani durumla ilgili olarak, sava\u015f zamanlar\u0131nda \u00f6nemli bir sorum var\u2026 Sava\u015f\u0131n devam etti\u011fi s\u00fcre boyunca, K\u00fcrt \u00e7ocuklar, K\u00fcrt\u00e7e e\u011fitim g\u00f6r\u00fcyorlard\u0131 ve e\u011fitim a\u015famalar\u0131n\u0131 ge\u00e7meleri i\u00e7in resmi belgeler veya devlet belgeleri alamad\u0131lar ve bu \u015fimdi b\u00fcy\u00fck bir sorun \u00e7\u00fcnk\u00fc, e\u011fitim ve \u00f6\u011frenime devam edemezler ve resmi olarak \u00e7al\u0131\u015famazlar. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in bir plan var m\u0131? Bu plan haz\u0131r m\u0131? Yoksa hala haz\u0131rl\u0131k a\u015famas\u0131nda m\u0131?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Bu, \u00f6nceki soru ile ilgilidir, ancak uygulama bu \u00f6zel nokta ile bizzat ba\u011flant\u0131l\u0131, Milli E\u011fitim Bakanl\u0131\u011f\u0131\u2019n\u0131n T\u00fcrkiye i\u015fgalinden hemen sonra a\u00e7\u0131kland\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, bence iki ya da \u00fc\u00e7 hafta \u00f6nce ya da biraz daha az, K\u00fcrt\u00e7e m\u00fcfredat\u0131n\u0131 okuyan \u00f6\u011frencilerin ulusal m\u00fcfredatta herhangi bir haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131n ilk\u00f6\u011fretim sonras\u0131 yani ortaokul a\u015famalar\u0131nda entegrasyonunun kabul edildi\u011fini a\u00e7\u0131klad\u0131. Bu, bu noktaya y\u00f6nelik pratik bir \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr ve bu normaldir, aksi halde, izole edilmi\u015f bu \u00f6\u011frenciler veya gen\u00e7lerden anavatanla b\u00fct\u00fcnle\u015fmelerini veya ulusal m\u00fcfredatta kabul edilemez olduklar\u0131n\u0131 nas\u0131l isteyebiliriz.<\/p>\n M\u00fcdahale:<\/span><\/p>\n Ancak e\u011fitimlerini tamamlayan ve resmi devlet belgelerine <\/span> Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n Ba\u015fka bir se\u00e7enek olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu sertifikalar\u0131n kabul edilmesi gerekmektedir. \u00d6\u011frenci sadece okul yoluyla de\u011fil ayn\u0131 zamanda y\u00fcksek kurumlar, \u00fcniversiteler ve di\u011fer e\u011fitim kurumlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla da b\u00fct\u00fcnle\u015fir. Verimli bir ki\u015fi olmak i\u00e7in bu yolda devam etmesini, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki y\u0131llarda anavatan\u0131n\u0131n in\u015fas\u0131na katk\u0131da bulunmas\u0131n\u0131 istiyorsak, onu e\u011fitim sistemine dahil etmek i\u00e7in usule ili\u015fkin \u00e7\u00f6z\u00fcmler kabul etmeli ve bulmal\u0131y\u0131z. Konu\u015ftu\u011fum ilk \u00e7\u00f6z\u00fcm iki hafta \u00f6nce y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe girdi, \u00e7\u00fcnk\u00fc en h\u0131zl\u0131 ve en kolay \u00e7\u00f6z\u00fcmd\u00fcr, ancak di\u011fer \u00e7\u00f6z\u00fcmler \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki haftalarda da ayn\u0131 \u015fekilde gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n On \u0130kinci Soru:<\/span><\/p>\n Say\u0131n Ba\u015fkan, Medyaya g\u00f6re, Trump, ABD\u2019nin Suriye\u2019deki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00f6zellikle de petrol alanlar\u0131n\u0131 koruma bahanesiyle \u00fclkenin do\u011fusunda ve kuzeydo\u011fusunda geni\u015fletti\u011fini s\u00f6yledi. Sorunu askeri olarak \u00e7\u00f6zmek m\u00fcmk\u00fcn m\u00fc? B\u00f6yle bir askeri operasyon ne zaman ba\u015flayabilir?<\/span><\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n \u00dclkede ajanlar\u0131 yoksa bir i\u015fgalcinin gelemeyece\u011fini her zaman s\u00f6yl\u00fcyorum, i\u015fgalcinin kendisine d\u00fc\u015fman bir atmosferde ya\u015famas\u0131 zor, burada her zaman ilk, en yak\u0131n ve en g\u00fcvenli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn Suriyelileri ulusal kavramlar etraf\u0131nda birle\u015ftirmek oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyoruz. Petrol i\u00e7in ya da ba\u015fkalar\u0131 i\u00e7in de\u011fil, lakin zamanla i\u015fgalci kald\u0131\u011f\u0131nda, Irak tecr\u00fcbesi Amerikal\u0131lar i\u00e7in hala tazedir, kendileri i\u00e7in beklenmeyen sonu\u00e7tu, ancak bizler bunu Suriye\u2019den g\u00f6r\u00fcyorduk, 2003 i\u015fgalinden sonra yap\u0131lan bir r\u00f6portajda i\u015fgalin askeri direni\u015f yarataca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6ylemi\u015ftim. Suriye\u2019deki Amerikan varl\u0131\u011f\u0131, Amerikan zayiatlar\u0131na ve sonu\u00e7 olarak da Amerika’n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131na yol a\u00e7an askeri bir direni\u015f \u00fcretecektir. Elbette ki, bir Rus-Amerikan \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. Bu a\u00e7\u0131kt\u0131r, bize hizmet etmez, Rusya’ya ya da d\u00fcnyan\u0131n istikrar\u0131na hizmet etmez. Tehlikelidir, ancak Amerika i\u015fgal etti\u011fi herhangi bir alanda rahat\u00e7a ya\u015fayaca\u011f\u0131na inanamaz. Irak ve Afganistan’\u0131 hat\u0131rlat\u0131r\u0131z, Suriye de bu konu a\u00e7\u0131s\u0131nda istisna de\u011fildir.<\/p>\n![\"\"](\"http:\/\/www.sana.sy\/tr\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/3-10.jpg\")
<\/a>Bu soruyu Rus rol\u00fcnden bahsetmeden cevaplayamay\u0131z. Rusya s\u00fcper bir g\u00fc\u00e7t\u00fcr. D\u00fcnyada g\u00f6revleri ve sorumluluklar\u0131 vard\u0131r, bu sorumluluklar d\u00fcnyaya hizmet eder ve ayr\u0131ca Rusya’n\u0131n kendisine ve Rus halk\u0131na da hizmet eder. Rusya’n\u0131n ya bir s\u00fcper g\u00fc\u00e7 rol\u00fcn\u00fc oynamak yada bir kenara \u00e7ekilip normal bir \u00fclke rol\u00fc se\u00e7me \u015fans\u0131 yoktur. Bu da d\u00fcnya i\u00e7in iyi de\u011fildir. Bu anlamda, Suriye\u2019deki Rus askeri varl\u0131\u011f\u0131 ilk olarak, k\u00fcresel denge \u00e7er\u00e7evesindedir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn d\u00fcnya yasal standartlara tabi de\u011fil, g\u00fc\u00e7 standartlar\u0131na tabidir, Rus askeri g\u00fcc\u00fc d\u00fcnyay\u0131 dengelemek i\u00e7in esast\u0131r. Di\u011fer tarafta ter\u00f6rle m\u00fccadele, ter\u00f6rle m\u00fccadele iki boyut i\u00e7eriyor: Birincisi, ahlaki boyut ve hukuki yanlar\u0131da vard\u0131r, uluslararas\u0131 hukuk, \u00e7\u00fcnk\u00fc ter\u00f6rizm tan\u0131nm\u0131\u015f devletler taraf\u0131ndan desteklenmektedir ve ayr\u0131ca Rus \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n korunmas\u0131 da vard\u0131r. Bu ter\u00f6rizmin s\u0131n\u0131rlar\u0131 yoktur, siyasi s\u0131n\u0131rlar, bug\u00fcn Suriye\u2019de, uzak Asya’da olabilir. Ter\u00f6rist operasyonlar\u0131n\u0131n ge\u00e7mi\u015f y\u0131llar\u0131nda oldu\u011fu gibi Avrupa’da olabilir ve elbette Rusya’da da olabilir. Ge\u00e7ti\u011fimiz on y\u0131ldan uzun bir s\u00fcre \u00f6nce ter\u00f6ristlerin okullarda ve tiyatrolarda masum insanlar\u0131 ka\u00e7\u0131r\u0131p insanlar\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcklerinde neler oldu\u011funu biliyorsunuz, \u00c7e\u00e7enistan’da ve ba\u015fka yerlerde ter\u00f6rizmi bildiniz ve ya\u015fad\u0131n\u0131z. Ter\u00f6rizm ile d\u00fcnyan\u0131n her yerinde m\u00fccadele etmeli, \u00f6b\u00fcr taraftan Rusya rol\u00fc kanl\u0131yla uluslararas\u0131 hukukun \u00e7\u0131karlar\u0131na ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funa inanan Bat\u0131\u2019n\u0131n tam tersi bir g\u00f6r\u00fc\u015fe sahip. Bat\u0131 uluslararas\u0131 hukukun Rusya’n\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fine ve d\u00fcnyan\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fine inan\u0131yor, Rusya ise, uluslararas\u0131 hukukun \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fine ve d\u00fcnyan\u0131n ortak \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etti\u011fine inan\u0131yor. B\u00fct\u00fcn bu nedenlerden dolay\u0131, Rusya Suriye’ye yard\u0131m ediyor.<\/p>\n<\/a>Kavramlar\u0131 d\u00fczeltmek i\u00e7in K\u00fcrt kuvvetleriyle ilgili konuya gelince. Bu terimin kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131nda bir k\u00f6t\u00fcl\u00fck vard\u0131r, oradaki mevcut g\u00fc\u00e7lerin K\u00fcrt kuvveti oldu\u011funu ve bu b\u00f6lgenin bir K\u00fcrt alan\u0131 oldu\u011funu ortaya koymak i\u00e7in bu terim bir Bat\u0131 pazarlamas\u0131 olarak k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131l\u0131yor. Her \u015feyden \u00f6nce, Suriye’nin kuzeyindeki ve kuzeydo\u011fusundaki bu b\u00f6lgenin a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak bir Arap b\u00f6lgesi oldu\u011funu, n\u00fcfusunun y\u00fczde yetmi\u015finden fazlas\u0131n\u0131n Arap oldu\u011funu ve bunun tersi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturmak istiyorum. Orada sava\u015fan gruplar bile K\u00fcrtlerin ve di\u011ferlerinin bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131d\u0131r. Ancak Amerikal\u0131lar K\u00fcrt gruplar\u0131n\u0131 destekliyor ve Bu b\u00f6lgenin K\u00fcrt oldu\u011funu ve Suriye’deki di\u011fer gruplarla bir K\u00fcrt \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131 yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermek i\u00e7in y\u00f6netimi onlara verdiler. \u0130leti\u015fim ise devam ediyor, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda kopmad\u0131, bu gruplar\u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131n Amerikal\u0131larla i\u015fbirli\u011fi yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Bu Amerikan taraf\u0131ndan da belirtilmektedir.<\/p>\n<\/a>Bu silahl\u0131 gruplar\u0131n geri \u00e7ekilmesi ile ilgili Rus-T\u00fcrk anla\u015fmas\u0131n\u0131n kesinlikle uygulanmas\u0131 gerekiyor, S\u00f6yledi\u011fim gibi, bu b\u00f6lge K\u00fcrtlerin ve Araplar\u0131n bir kar\u0131\u015f\u0131m\u0131, ancak liderleri K\u00fcrt. Kesinlikle geri \u00e7ekilmesi gerekiyor \u00e7\u00fcnk\u00fc T\u00fcrklere sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131ndan beri r\u00fcyas\u0131nda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc plan\u0131n uygulanmas\u0131yla ba\u015flamas\u0131 i\u00e7in bir gerek\u00e7e verdi. 30 km’lik bir mesafeye \u00e7ekilmeleri gerekmektedir. Uygulayaca\u011f\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131 ba\u015fvuruya gelince, baz\u0131 alanlarda uyguland\u0131, ancak tam olarak uygulanmad\u0131, bunun olmas\u0131 bekleniyor. Bu t\u00fcr bir eylem aniden ger\u00e7ekle\u015fmez, h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015fmez ve bir b\u00f6lgede m\u00fccadele eden t\u00fcm gruplar \u00fczerinde merkezi bir kontrol\u00fcn olmas\u0131 gerekmez. Milislerin bazen kaotik m\u00fccadele verdi\u011fini ve kararlar\u0131n\u0131n da\u011f\u0131n\u0131k oldu\u011funu sen de biliyorsun, bu y\u00fczden bir yerde bir \u015fey uygulan\u0131r ba\u015fka bir yerde uygulanmaz.<\/p>\n<\/a>\u0130kinci bir nokta da pazarlanan dini radikalizm ki uzun y\u0131llar boyunca toplumlar\u0131n ak\u0131llar\u0131nda tutuldu, I\u015e\u0130D, Nusra Cephesi, Tahrirul \u015eam Ordusu, \u0130slam Ordusu de\u011fi\u015fik isimler \u00f6nemli de\u011fil, bu isimler ad\u0131 alt\u0131nda El Kaide ve Vahhabilik ideolojisi benimsetildi. Bunlar\u0131n hepsi ayn\u0131 ideoloji ve yan\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnce. Suriye’de dini kurum bu konuda \u00e7ok \u00f6nemli bir rol oynuyor, bu insanlara ilk ba\u015fta ulusal ve insani meseleler konusunda konu\u015fman\u0131z m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir, Bu kavram yan\u0131lg\u0131lar\u0131, zihinlerine giren dini kavramlar\u0131n yanl\u0131\u015f, \u00e7arp\u0131k ve dine ayk\u0131r\u0131 oldu\u011funu anlamal\u0131lar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc husus, bu toplumun da yasalardan uzak ya\u015fad\u0131\u011f\u0131, bir devletin ne anlama geldi\u011fini bilmedi\u011fi, bir hukukun ne anlama geldi\u011fini, bir mahkemenin, bir polisin ne anlama geldi\u011fini, toplumun hayat\u0131n\u0131 d\u00fczenlemek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131 di\u011fer ara\u00e7lar\u0131n ne oldu\u011funu bilmedi\u011fi bir toplum, buradaki en b\u00fcy\u00fck meydan okuma burada yat\u0131yor, Disiplin ve d\u00fczen kavramlar\u0131n\u0131 yeniden canland\u0131rmak i\u00e7in \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z bu i\u015fleri, devleti en iyi haliyle bu k\u00f6ylere ve \u015fehirlere nas\u0131l getirmek \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz; bu toplumun Suriye toplumu ve ulusal kavramlarla b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi i\u00e7in farkl\u0131 kurumlar\u0131n rol\u00fcn\u00fc s\u00fcrekli ve g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmaktay\u0131z.<\/p>\n
\nsahip olmayan \u00e7ocuklar ve gen\u00e7ler var, bu nas\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fclecek?<\/span><\/p>\n