{"id":196785,"date":"2019-12-09T21:54:09","date_gmt":"2019-12-09T19:54:09","guid":{"rendered":"http:\/\/www.sana.sy\/tr\/?p=196785"},"modified":"2019-12-11T14:41:38","modified_gmt":"2019-12-11T12:41:38","slug":"talyan-rai-news-24-tvnin-yayinlamadigi-roportajinda-esad-suriyenin-gelecegi-umut-vericidir-bu-savastan-daha-guclu-cikmamiz-dogaldir","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/archive.sana.sy\/tr\/?p=196785","title":{"rendered":"\u0130talyan Rai News 24 TV’nin yay\u0131nlamad\u0131\u011f\u0131 r\u00f6portaj\u0131nda Esad: Suriye’nin gelece\u011fi umut vericidir, bu sava\u015ftan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kmam\u0131z do\u011fald\u0131r (V)"},"content":{"rendered":"
\n
\n

\u015eAM \u2013 Cumhurba\u015fkan\u0131 el Esad 26.11.2019 tarihinde \u0130talyan Rai News 24 televizyon kanal\u0131yla r\u00f6portajda bulundu.<\/p>\n

R\u00f6portaj\u0131n tam metni a\u015fa\u011f\u0131dad\u0131r:<\/span><\/p>\n

Birinci soru:<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, bizi kabul etti\u011finiz i\u00e7in te\u015f\u015fek\u00fcr ediyoruz. Suriye\u2019deki \u015fu an mevcut olan durumu anlatabilir misiniz? Somut mevcut durum ne? \u00dclkede neler oluyor?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Suriye toplumundan bahsetmek istersek, durum daha iyidir, bu sava\u015ftan bir \u00e7ok ders \u00f6\u011frendik. Suriye\u2019nin gelece\u011finin umut verici oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum, bu sava\u015ftan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc \u00e7\u0131kmam\u0131z normaldir. Somut durum ile ilgili ise, Suriye ordusu son y\u0131llarda ilerleme kaydetti\u011finde bir \u00e7ok b\u00f6lgeyi ter\u00f6rden kurtard\u0131 ve \u015fu an \u0130dlib\u2019te T\u00fcrklerden destekli Nusra Cephesi bulunuyor. \u00d6te yandan ge\u00e7en ayda T\u00fcrklerin i\u015fgal ettikleri Suriye\u2019nin kuzey k\u0131sm\u0131 var. Siyasi a\u00e7\u0131dan ise, Suriye\u2019deki durumun daha karma\u015f\u0131k bir hale geldi\u011fini s\u00f6yleyebiliriz, \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriye krizine m\u00fcdahale eden oyuncular\u0131n say\u0131s\u0131, krizi uzatmak ve y\u0131pratma sava\u015f\u0131na \u00e7evirmek i\u00e7in artm\u0131\u015f durumda.<\/p>\n

\u0130kinci soru:<\/span><\/p>\n

Kurtarmadan bahsetti\u011finizide, bu konuda askeri bir vizyonun oldu\u011funu biliyoruz, fakat topluma d\u00f6nmeye karar veren ki\u015filer ile ilgili durum ne? Uzla\u015fma s\u00fcreci bug\u00fcn nereye ula\u015ft\u0131? Bu konuda ba\u015far\u0131lar var m\u0131? \u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Ger\u00e7ekte, olumlu bir ortam kurmaya istedi\u011fimizde kabul etti\u011fimiz yakla\u015f\u0131ma uzla\u015fma ad\u0131n\u0131 verdik, fakat insanlar\u0131n beraber ya\u015fabilmeleri i\u00e7in ve h\u00fck\u00fcmet kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00f6lgelerde ya\u015fananlar\u0131n kanun ve devlet kurumlar\u0131n\u0131n sistemine yeniden girebilmeleri i\u00e7in herkese genel af verdik ve bunlar silahlar\u0131ndan vaz ge\u00e7ip yasamalara tabi olacak. Bu konudaki durum \u00e7ok karma\u015f\u0131k de\u011fil. Herhangi bir b\u00f6lgeyi ziyaret etmeye \u015fans\u0131n\u0131z olabilirse hayat\u0131n normal durumuna d\u00f6nmesini g\u00f6rebilirsin. Sorun odur ki, \u201c\u0130nsanlar kendiler aras\u0131nda sava\u015f\u0131yordu\u201d de\u011fildi; veya – Bat\u0131 anlat\u0131s\u0131na g\u00f6re – Suriyeliler birbirleriyle sava\u015f\u0131yordu de\u011fildi, veya \u201ci\u00e7 sava\u015f\u0131yd\u0131\u201d de\u011fildi, bu tahriftir. Ger\u00e7ekte o b\u00f6lgeler ter\u00f6ristlerin kontrolu alt\u0131ndayd\u0131 ve ter\u00f6ristler kendi kurallar\u0131n\u0131 dayat\u0131yordu. Ter\u00f6ri\u015ftlerin olmad\u0131\u011f\u0131 zaman, bu insanlar normal ya\u015famlar\u0131na ve beraber ya\u015famaya d\u00f6necek. Mezhep, siyasi veya etnik sava\u015f\u0131 yoktu, fakat d\u0131\u015f g\u00fc\u00e7lerden destekli, silahlar\u0131 ve finansleri olan ter\u00f6ristler vard\u0131 ve o b\u00f6lgeleri i\u015fgal ediyordu.<\/p>\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc soru:<\/span><\/p>\n

Y\u0131llard\u0131r insanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck olarak hayat esaslar\u0131n\u0131 olmaya haline gelen bu ideoloji ile ilgili endi\u015feleriniz var m\u0131, bu toplumda bir \u015fekilde kalmaya devam edebilir ve bir g\u00fcn yeniden ortaya \u00e7\u0131kabilir?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

M\u00fccadele etti\u011fimiz ana sorunlardan biri budur. Masaya yat\u0131rd\u0131\u011f\u0131 soru do\u011frudur. \u0130ki sorunumuz var. Devletin kontrolu d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00f6lgeleri iki unsurdan konrtol ediliyordu: birisi, kanunun bulunmamas\u0131 neticesinde kaostur, bundan dolay\u0131, \u00f6zellikle gen\u00e7 ya\u015flardaki insanlar devlet, kanun ve devlet kurumlar\u0131 hakk\u0131nda hi\u00e7 bir \u015fey birlmiyorlar. \u0130kinci ise, zihinlerde derinle\u015fmi\u015f bir \u015fekilde mevut olan ideolojidir.. karanl\u0131k bir ideolojisi.. vahabi ideolijisi, \u0130\u015e\u0130D, Nusra, Ahrar el \u015eam veya herhangi bir ba\u015fka ter\u00f6rist islami a\u015f\u0131r\u0131 bir ideolojisi olsa. Bu sorunu \u00e7\u00f6zmek gerekiyor, de\u011filse kurtarman\u0131n anlam\u0131 ne? \u00c7\u00f6z\u00fcm\u00fcn ilk k\u0131sm\u0131n\u0131 dinnidir, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu ideoloji dinnidir ve Suriyeli din adamlar\u0131 veya gelin Suriye\u2019deki dinni kurum bu ba\u011flamda b\u00fcy\u00fck \u00e7abalarda bulunurken bir \u00e7ok insanlar\u0131n, Nusra Cephesi I\u015e\u0130D veya di\u011fer \u00f6rg\u00fctlerin \u00f6\u011fretti\u011fi din de\u011fil ger\u00e7ek dini anlamas\u0131 i\u00e7in yard\u0131mc\u0131 olma \u00e7al\u0131\u015fmalarda ba\u015far\u0131lar kaydetti.<\/p>\n

D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Soru:<\/span><\/p>\n

B\u00f6ylese, din ve cami adamlar\u0131 temel olarak bu uzla\u015fma s\u00fcrecinin k\u0131sm\u0131ndand\u0131r? \u00a0<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

En \u00f6nemli olan k\u0131sm\u0131 budur. \u0130kinci k\u0131s\u0131m ise okullara ba\u011fl\u0131d\u0131r; okullarda e\u011fitim ve \u00f6\u011fretmenlerin yan\u0131 s\u0131ra ulusal \u00f6\u011fretim program\u0131 var. Bu program \u00f6zellikle o gen\u00e7 nesillerin fikirerini de\u011fi\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemlidir, ayr\u0131ca k\u00fclt\u00fcr, sanat ve ayd\u0131nlar\u0131n r\u00f6l\u00fc vs vard\u0131r. Baz\u0131 b\u00f6lgelerde bu rol\u00fcn oynamas\u0131 hala zordur ve bizim i\u00e7in daha sonra okullarla devam etmek \u00fczere din ile ba\u015flamak daha kolayd\u0131.<\/p>\n

Be\u015finci soru:<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, bir an siyasete d\u00f6nelim. T\u00fcrkiye\u2019den bahsettiniz, do\u011fru mu? Rusya y\u0131llard\u0131r sizin i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck m\u00fcttefi\u011fi oldu, bu bir giz de\u011fil, fakat Rusya T\u00fcrkiye ile Suriye topraklar\u0131 say\u0131lan baz\u0131 b\u00f6lgeler \u00fczerinde pazarl\u0131kta bulunuyor. Bunu nas\u0131l de\u011ferlendirmekte siniz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

\"\"<\/a>Rusya\u2019n\u0131n rol\u00fcn\u00fc anlamak i\u00e7in Rus ilkeleri anlamak laz\u0131m. Ruslar, uluslararas\u0131 kanunu ve ona dayal\u0131 uluslararas\u0131 sisteminin Rusya\u2019n\u0131n ve t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n \u00e7\u0131karlar\u0131na uygun oldu\u011funu kabul etmektedir. B\u00f6ylece, onlar i\u00e7in Suriye\u2019yi desteklemek uluslararas\u0131 kanunu desteklemek demektir. Bu bir nokta. \u0130kinici nokta ise onlar\u0131n ter\u00f6re kar\u015f\u0131 m\u00fccadele vermeleri Rusya halk\u0131n\u0131n ve t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n da \u00e7\u0131kar\u0131d\u0131r. B\u00f6ylece, T\u00fcrkiye ile pazarl\u0131k yapmalar\u0131 T\u00fcrk i\u015fgalini destekleme demek de\u011fildir, fakat onlar T\u00fcrklere Suriye\u2019den \u00e7\u0131kmalar\u0131 gerekti\u011fi ikna etmek konusunda bir rol oynamay\u0131 istediler. Onlar T\u00fcrkleri dseteklemiyorlar. \u201cBu iyi bir ger\u00e7ekliktir ve Suriye\u2019nin bunu kabul edilmesi gerekiyor\u201d diyemiyorlar. Bunu s\u00f6ylemiyorlar.<\/p>\n

Lakin, T\u00fcrkiye ve k\u00fcrtler ile ilgili Amerika ve bat\u0131n\u0131n olumsuz rol\u00fc sebebiyle, bu rolle denge sa\u011flamak i\u00e7in Ruslar m\u00fcdahale etti. Durum hakk\u0131ndaysa, ben, su anda durumun daha iyi oldu\u011funu s\u00f6ylemiyorum, ancak, e\u011fer dikkat edersek k\u00f6t\u00fcden daha iyi. \u00d6yleyse, kendilerinin \u015fu andaki rol\u00fc budur. Gelecekteyse tutumlar\u0131 \u00e7ok nettir: Suriye\u2019nin egemenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc. Suriye\u2019nin egemenli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcyse T\u00fcrk i\u015fgaliyle \u00e7eli\u015fmektedir. Bu da \u00e7ok a\u00e7\u0131k ve nettir.<\/p>\n

Alt\u0131nc\u0131 soru:<\/span><\/p>\n

\u00d6yleyse, sizler, Ruslar\u0131n pazarl\u0131k yapabilece\u011fini s\u00f6yliyorsunuz, lakin, Suriye T\u00fcrkiye ile pazarl\u0131k etmeyecektir. Kast\u0131m, ili\u015fkiler halen gergindir?<\/span><\/p>\n

Cumurbalkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Hay\u0131r. Egemenlik konusunda Ruslar da pazarl\u0131k etmeyecektir. Onlar, mevcut durumla hareket ediyorlar.\u00a0 Orada, k\u00f6t\u00fc bir durum vard\u0131r dolays\u0131yla bu k\u00f6t\u00fc durumla y\u00fcrmeniz gerekiyor. Pazarl\u0131k demiyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bu nihai bir \u00e7\u00f6z\u00fcm de\u011fildir. K\u0131sa vadeli durumla ilgili pazarl\u0131k olabilir, lakin, uzun vadeli veya orta vadeli ise T\u00fcrkiye\u2019nin \u00e7ekip gitmesi gerekiyor. Bunda \u015f\u00fcphe yoktur.<\/p>\n

Yedinci Soru:<\/span><\/p>\n

Uzun vadede siz ile Say\u0131n Erdo\u011fan aras\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015fme yapma p\u0131lan\u0131 var m\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

G\u00fcnlerden bir g\u00fcn, e\u011fer bu durumla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kal\u0131sam onur duymaca\u011f\u0131m, bu gibi \u00e7\u0131karc\u0131 islamc\u0131larla i\u015fbirli\u011finden nefret duyaca\u011f\u0131m. M\u00fcsl\u00fcman de\u011filler, islamc\u0131lar. Bu da ba\u015fka bir terim, siyasi terim. Lakin, ben her zaman s\u00f6yl\u00fcyorum, g\u00f6revimin duygular\u0131mla hi\u00e7bir ili\u015fkisi yoktur. Yapt\u0131klar\u0131mla mutlu veya mutsuz olmamla da, g\u00f6revim Suriye\u2019nin \u00e7\u0131karlar\u0131yla ilgilidir.\u00a0 Dolays\u0131yla, bu \u00e7\u0131karlar neredeyse oraya y\u00f6nelirim.<\/p>\n

Sekizinci Soru:<\/span><\/p>\n

Hale haz\u0131rda Avrupa Suriye\u2019ye bakt\u0131\u011f\u0131nda, \u00fclke sorunlar\u0131 konusundan uzak, iki temel sorun bulunuyor: birincisi m\u00fcltecilerle ilgili, ikicisi ise cihadistlerle veya yabanc\u0131 militanlarla ve Avrupa d\u00f6n\u00fc\u015fleriyle ilgili. Avrupa\u2019n\u0131n bu endi\u015felerine nas\u0131l bak\u0131yorusunuz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Evvela, basit bir soruyla ba\u015flamam\u0131z gerekiyor: Sorunu kim yaratt\u0131? Avrupa\u2019da neden m\u00fclteci bulunuyor? Basit bir soru. \u00c7\u00fcnk\u00fc ter\u00f6r Avrupa\u2019dan destekli, tabiki de ABD, T\u00fcrkiye ve di\u011ferlerinden; Lakin, Suriye\u2019den bu kaosun yarat\u0131lmas\u0131nda temel akt\u00f6r Avrupayd\u0131. Dolays\u0131yla ne ekersen onu bi\u00e7ersin.<\/p>\n

Dokuzuncu soru:<\/span><\/p>\n

Avrupa\u2019n\u0131n temel akt\u00f6r oldu\u011funu neden s\u00f6yl\u00fcyorusunuz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

\u00c7\u00fcnk\u00fc, AB birinci g\u00fcnden veya birinci haftadan diyelim, Suriye\u2019de ter\u00f6ristleri alenen destekledi, en ba\u015f\u0131ndan. Sorumlulu\u011fu Suriye h\u00fck\u00fcmetine y\u00fcklediler. Baz\u0131 rejimler de \u2013 Frans\u0131z rejimi gibi \u2013 onlara silah g\u00f6nderdi. Kendileri s\u00f6yledi. Bir yetkilileri, zannedersem \u201cBiz silah g\u00f6nderiyoruz\u201d diye s\u00f6yleyen d\u0131\u015fi\u015fleri bakanlar\u0131 Fabius idi. Onlar silah g\u00f6nderdi ve kaosu yaratt\u0131lar. Bundan dolay\u0131, b\u00fcy\u00fck say\u0131da insanlar \u2013 milyonlarca insan\u0131n Suriye\u2019de ya\u015fama imkan\u0131 kalmad\u0131, bunda da zorluk \u00e7ektiler. Dolays\u0131yla \u00e7\u0131kmak zorunda kald\u0131lar.<\/p>\n

Onuncu soru:<\/span><\/p>\n

\u015eu anda, b\u00f6lgede gerginlikler bulunuyor ve bir t\u00fcr kaos var. Suriye\u2019nin di\u011fer m\u00fcttefi\u011fi \u0130ran\u2019d\u0131r. Oradaki durum da t\u0131rmanmaya do\u011fru y\u00f6neliyor. Oradaki durumun Suriye\u2019dek duruma herhangi bir yans\u0131mas\u0131 var m\u0131d\u0131r?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Kesinlikle, orada kaos oldu\u011fu s\u00fcrece b\u00fct\u00fcn herkese olumsuz yans\u0131yacakt\u0131r, yan etki ve sonu\u00e7lar\u0131 olacakt\u0131r, \u00f6zeliklede d\u0131\u015f m\u00fcdahale oldu\u011fu zaman. E\u011fer durum do\u011fal ise.. E\u011fer g\u00f6sterilerden reform veya ekonomik durumun reformunu veyahutta ba\u015fka haklar isteyen insanlardan bahsediyorsan bu olumludur. Lakin, durum m\u00fclkleri sabote etmek, y\u0131kmak, \u00f6ld\u00fcrmek ve d\u0131\u015fg\u00fc\u00e7ler taraf\u0131ndan m\u00fcdahale etmekten ibaret ise, bunun, olumsuz olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Bu b\u00f6lgede, b\u00fct\u00fcm herkese olumsuz ve tehlikeli olmaktan ba\u015fka bir \u015fey de\u011fildir.<\/p>\n

Onbirinci Soruncu:<\/span>
\nYak\u0131n kom\u015funuz olan L\u00fcbnan\u2019da olanlara y\u00f6nelik endi\u015feli misiniz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Ayn\u0131 \u015fey. Tabii ki, L\u00fcbnan Suriye’yi di\u011fer \u00fclkelere g\u00f6re daha fazla etkileyecek, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu bizim do\u011frudan kom\u015fumuz. Ancak yine, e\u011fer olanlar kendili\u011finden oluyor ve mezhepsel siyasal sistemin reformu ve imhas\u0131yla ilgili ise L\u00fcbnan i\u00e7in iyi olacak. Ve yine, L\u00fcbnan halk\u0131n\u0131n, yurtd\u0131\u015f\u0131ndan kimsenin L\u00fcbnan’daki kendili\u011finden hareket veya g\u00f6sterilerden yararlanmaya \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131na izin verilmemesi konusundaki fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Onikinci soru:<\/span><\/p>\n

Suriye’de olanlara geri d\u00f6nelim. Papa Francis, Haziran ay\u0131nda, insanlarla ilgilenmenizi ve sayg\u0131 duyman\u0131z\u0131 isteyen bir mektup g\u00f6nderdi, \u00f6zellikle \u0130dlib’de, orada ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fmalar nedeniyle durum hala \u00e7ok gergin. Mahkumlar\u0131n tedavisi s\u00f6z konusu oldu\u011funda bile. Cevap verdiniz mi? cevab\u0131n\u0131z nedir?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Papa’n\u0131n mesaj\u0131 Suriye’deki sivillerle ilgili endi\u015felerine odakland\u0131. Ve g\u00f6r\u00fcnt\u00fcn\u00fcn Vatikan ile eksik oldu\u011fu izlenimini edindim. Bat\u0131\u2019daki roman\u0131n “iyi insanlar\u0131” \u00f6ld\u00fcren bu “k\u00f6t\u00fc h\u00fck\u00fcmet” etraf\u0131nda d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcrse, bu beklenen bir \u015fey. Ayn\u0131 medyada g\u00f6rebildi\u011finiz ve duyabildi\u011finiz gibi, Suriye ordusu taraf\u0131ndan at\u0131lan her at\u0131\u015f ve att\u0131\u011f\u0131 her bomba yaln\u0131zca sivilleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcyor ve sadece hastanelere d\u00fc\u015f\u00fcyor! Ter\u00f6ristleri \u00f6ld\u00fcrm\u00fcyor, aksine bu sivilleri se\u00e7iyor! Bu da yanl\u0131\u015f.<\/p>\n

Dolay\u0131s\u0131yla, Suriye\u2019deki durumlar\u0131, sivillerin hayatlar\u0131yla ilgili olarak endi\u015feli oldu\u011fumuzu belirten bir mesajla Papa’ya cevap verdim, \u00e7\u00fcnk\u00fc insanlar size kar\u015f\u0131yken bir b\u00f6lgeyi \u00f6zg\u00fcrle\u015ftiremezsiniz, siviller veya toplum size kar\u015f\u0131yken \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc hakk\u0131nda konu\u015famazs\u0131n\u0131z. Bir b\u00f6lgeyi askeri olarak serbest b\u0131rakman\u0131n en \u00f6nemli par\u00e7alar\u0131ndan biri, o b\u00f6lgede genel olarak pop\u00fcler destek sa\u011flamakt\u0131r. Bu, son dokuz y\u0131lda belirgindir.<\/p>\n

On \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc soru:<\/span><\/p>\n

Fakat bu \u00e7a\u011fr\u0131 sizi bir \u015fekilde sivilleri koruman\u0131n ve \u00fclkenizdeki insanlar\u0131 koruman\u0131n \u00f6nemini anlad\u0131 m\u0131?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Hay\u0131r, bu sadece etik, ilke ve de\u011ferler a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil ayn\u0131 zamanda \u00e7\u0131karlar a\u00e7\u0131s\u0131ndan da her g\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015feydir. Daha \u00f6nce de belirtti\u011fim gibi, bu destek olmadan, kamu deste\u011fi olmadan hi\u00e7bir \u015fey elde edilemez, siyasi, askeri, ekonomik veya herhangi bir \u015fekilde ilerleme sa\u011flanamaz. Sivilleri \u00f6ld\u00fcr\u00fcrken pop\u00fcler deste\u011fe sahip olamad\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi, bu sava\u015fa halk deste\u011fi olmadan dokuz y\u0131l boyunca dayanamazd\u0131k, kimsenin \u00e7\u00fcr\u00fctmeyece\u011fi sezgisel bir denklem. Ben de bu mesajdan ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, bu bizim saplant\u0131m\u0131z oldu\u011funu s\u00f6yledim.<\/p>\n

Ancak Vatikan bir devlettir ve bu sivillerle ilgili endi\u015feleri varsa, herhangi bir \u00fclkenin rol\u00fcn\u00fcn as\u0131l nedene d\u00f6nece\u011fine inan\u0131yoruz. Bunun temel nedeni, Bat\u0131\u2019ya ter\u00f6ristlere verilen destek ve durumu daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftiren Suriye halk\u0131na uygulanan yapt\u0131r\u0131mlar, bu da m\u00fcltecilerin \u015fu anda Avrupa’da bulunmas\u0131n\u0131n bir ba\u015fka nedeni. Arzunuz, kendinize uygun m\u00fcltecilerin yoklu\u011fu ile nas\u0131l tutarl\u0131l\u0131k g\u00f6sterir: \u201cSuriye’den \u00e7\u0131k\u0131n ve ba\u015fka bir yere gidin. Elbette Avrupa’ya gidecekler.<\/p>\n

Bu nedenle, bu \u00fclke veya herhangi bir \u00fclke nedenleri ele almal\u0131 ve Vatikan’\u0131n Avrupa ve d\u00fcnya i\u00e7inde bu rol\u00fc oynayaca\u011f\u0131n\u0131, bir\u00e7ok \u00fclkeyi Suriye sorununa m\u00fcdahale etmemesi ve uluslararas\u0131 hukuku ihlal etmemesi i\u00e7in ikna etmesini umuyoruz. Bu yeterli, t\u00fcm istedi\u011fimiz uluslararas\u0131 hukuka herkesin uyumu. O zaman siviller g\u00fcvende olacak, sistem geri d\u00f6necek ve her \u015fey yoluna girecek. Bundan ba\u015fka bir \u015fey yok.<\/p>\n

On d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc soru:<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, birka\u00e7 kez kimyasal silah kullanmakla su\u00e7land\u0131n\u0131z ve bu, pek \u00e7ok karar\u0131n al\u0131nmas\u0131nda bir ara\u00e7t\u0131, \u00f6nemli bir nokta ve bir\u00e7ok kararla sonu\u00e7lanan k\u0131rm\u0131z\u0131 bir \u00e7izgiydi. Sadece bir y\u0131l veya daha \u00f6nce, ba\u015fka bir k\u0131rm\u0131z\u0131 \u00e7izgi olarak g\u00f6r\u00fclen Duma olay\u0131 oldu. Ondan sonra bombalamalar oldu, daha k\u00f6t\u00fcs\u00fc de olabilirdi, ama bir \u015fey durdu. Bu g\u00fcnlerde WikiLeaks arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla raporda bir sorun oldu\u011fu ortaya \u00e7\u0131kt\u0131. \u00d6yleyse, hen\u00fcz kimse ne oldu\u011funu s\u00f6yleyemez, ancak ne oldu\u011fu hakk\u0131ndaki raporun haz\u0131rlanmas\u0131nda bir \u015feyler ters gitmi\u015f olabilir, siz ne d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsunuz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Biz her zaman diyoruz, kimyasal silahlarla ilgili bu anlat\u0131m\u0131 ba\u015ftan beri s\u00f6yledik, onlar\u0131 kullanmad\u0131k, onlar\u0131 kullanamay\u0131z ve bizim durumumuzda kullanmam\u0131z imkans\u0131z, birka\u00e7 nedenden dolay\u0131, lojistik nedenler diyelim.<\/p>\n

M\u00fcdahale:<\/span><\/p>\n

Bana bir sebep verin!<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

\"\"<\/a>\u00c7ok basit bir sebep, biz ilerlerken neden kimyasal silah kullanal\u0131m?! \u0130lerliyoruz, \u00f6yleyse neden kullanmaya ihtiya\u00e7 duyuyoruz?! \u00c7ok iyi bir pozisyonday\u0131z, neden kullan\u0131yorsunuz? \u00d6zellikle de 2018\u2019de, bu bir sebep. \u0130kinci sebep, bu hesab\u0131 \u00e7\u00fcr\u00fcten somut kan\u0131tlar: Kimyasal silahlar kullan\u0131rken, kitle imha silah\u0131 kullan\u0131yorsunuz, yani binlerce \u00f6l\u00fc veya en az y\u00fczlercesi hakk\u0131nda konu\u015fuyorsunuz. Bu asla olmad\u0131. Sadece uydurulmu\u015f kimyasal silah sald\u0131r\u0131lar\u0131yla ilgili oyunlar g\u00f6steren videolar var ve bahsetti\u011fin raporda, son s\u0131z\u0131nt\u0131lara g\u00f6re, videolarda g\u00f6rd\u00fcklerimizle teknoloji uzman\u0131 ve uzman olarak g\u00f6rd\u00fckleri aras\u0131nda bir uyumsuzluk var.<\/p>\n

Ve konu\u015ftuklar\u0131 klor miktar\u0131, bu arada, klor, bir kitle imha silah\u0131 de\u011fildir. Bu ilk. \u0130kincisi, bulduklar\u0131 miktar, evinizde olabilecek miktarla ayn\u0131d\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu materyal – bildi\u011finiz gibi – bir\u00e7ok evde bulunur ve belki de temizlikte veya ba\u015fka bir ama\u00e7 i\u00e7in kullanabilirsiniz. Tamamen ayn\u0131 miktarda. Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 \u00d6rg\u00fct\u00fc’n\u00fcn yapt\u0131\u011f\u0131 \u015fey, Sadece Amerikal\u0131lar istedi\u011fi i\u00e7in raporu haz\u0131rlamak ve yanl\u0131\u015flamakt\u0131.<\/p>\n

Bu y\u00fczden, bu rapor, son birka\u00e7 y\u0131lda, 2013’ten beri s\u00f6yledi\u011fimiz her \u015feyin do\u011fru oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131. Biz hakl\u0131yd\u0131k onlar ise hatal\u0131. Delili de bu, bu konuda somut delil.<\/p>\n

Bu y\u00fczden, bir kez daha, Kimyasal Silahlar\u0131n Yasaklanmas\u0131 Te\u015fkilat\u0131 \u00f6nyarg\u0131l\u0131, politik ve ahlaks\u0131z oldu\u011funu kan\u0131tl\u0131yor. D\u00fcnyan\u0131n geri kalan\u0131nda daha fazla istikrar yaratmak i\u00e7in Birle\u015fmi\u015f Milletlerle paralel olarak \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 gereken kurulu\u015flar, Amerika ve Bat\u0131’n\u0131n daha fazla kaos yaratmas\u0131 i\u00e7in silah olarak kullan\u0131l\u0131yor.<\/p>\n

Onbe\u015finci soru:<\/span><\/p>\n

Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, dokuz y\u0131ll\u0131k sava\u015ftan sonra, ba\u015fkalar\u0131n\u0131n hatalar\u0131ndan bahsediyorsunuz. Herhangi bir yanl\u0131\u015f varsa, yanl\u0131\u015flar\u0131n hakk\u0131nda konu\u015fman\u0131 istiyorum. Farkl\u0131 yapabilece\u011finiz bir \u015fey var m\u0131yd\u0131 ve \u00fclkenize yard\u0131m edebilecek hangi dersi \u00f6\u011frendiniz?<\/span>
\nCumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Tabii ki, herhangi bir \u015fey yapmaktan bahsetti\u011finizde, hatalar bulmal\u0131s\u0131n\u0131z. Bu insan do\u011fas\u0131d\u0131r. Ancak, politik uygulama hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011funuzda, diyelimki, iki \u015fey var: b\u00fcy\u00fck stratejiler veya kararlar var ve taktik veya transfer uygulamas\u0131 var. Bu nedenle stratejik veya b\u00fcy\u00fck kararlar\u0131m\u0131z ter\u00f6rizme ayak uydurmak, uzla\u015ft\u0131rmak ve i\u015flerimizde d\u0131\u015f m\u00fcdahaleye kar\u015f\u0131 koymak olmu\u015ftur.<\/p>\n

Bug\u00fcn bile, dokuz y\u0131l sonra, hala ayn\u0131 politikay\u0131 benimsiyoruz ve buna daha da ba\u011fl\u0131 kal\u0131yoruz. Yanl\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnseydik de\u011fi\u015ftirirdik. Asl\u0131nda, yanl\u0131\u015f bir \u015fey oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyoruz. \u0130\u015fimizi yapt\u0131k ve halk\u0131 korumak i\u00e7in anayasay\u0131 uygulad\u0131k.<\/p>\n

\u015eimdi, uygulamadaki hatalardan bahsedersek, elbette bir\u00e7ok hata var. Ama bence bu sava\u015fla ilgili hatalardan bahsetmek istersen, bunun s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan kararlardan bahsetmemeliyiz, \u00e7\u00fcnk\u00fc sava\u015f – bir k\u0131sm\u0131 – ondan \u00f6nceki olaylar\u0131n sonucudur.<\/p>\n

Bu sava\u015fta kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki \u015fey var: Birincisi a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k. A\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131l\u0131k bu b\u00f6lgede 1960’lar\u0131n sonlar\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kt\u0131 ve 1980’lerde, \u00f6zellikle Wahhabi ideolojisini h\u0131zland\u0131rd\u0131. Bu konuyla ilgili hatalardan bahsetmek isteseydiniz, evet, \u00e7ok tehlikeli bir \u015fey konusunda \u00e7ok ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyebilirim. Bu onlarca y\u0131ld\u0131r yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00f6nemli bir hata. Ve burada bu sava\u015ftan \u00f6nce bizimkiler de dahil olmak \u00fczere farkl\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerden bahsediyorum.<\/p>\n

\u0130kincisi, kamu d\u00fczenine isyan etmeye, kamu mallar\u0131n\u0131n sabotaj\u0131 vb. Tahrip etmeye, \u00fclkelerine kar\u015f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmaya ve yabanc\u0131 g\u00fc\u00e7lerle ve yabanc\u0131 istihbarat servisleriyle \u00e7al\u0131\u015fmaya haz\u0131r olan ve \u00fclkelerine kar\u015f\u0131 d\u0131\u015f askeri m\u00fcdahalede bulunmaya haz\u0131r olan insanlar oldu\u011fu zamand\u0131r. Ba\u015fka bir soru var: Bu insanlar bizim aram\u0131zda nas\u0131l bulundu? Bana nas\u0131l oldu\u011funu sorarsan\u0131z, sava\u015ftan \u00f6nce, \u00f6rne\u011fin polis taraf\u0131ndan tutuklanmayan yakla\u015f\u0131k 50.000 kanun ka\u00e7a\u011f\u0131 yakalanmad\u0131. Bu kanun ka\u00e7aklar\u0131 i\u00e7in onlar\u0131n do\u011fal d\u00fc\u015fman\u0131 h\u00fck\u00fcmettir, \u00e7\u00fcnk\u00fc hapishaneye gitmek istemiyorlar.<\/p>\n

On alt\u0131nc\u0131 soru:<\/span><\/p>\n

Peki ya ekonomik durum? \u00c7\u00fcnk\u00fc olanlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131 – bunun b\u00fcy\u00fck m\u00fc k\u00fc\u00e7\u00fck m\u00fc oldu\u011funu bilemiyorum – ekonominin ba\u015far\u0131s\u0131z oldu\u011fu belli b\u00f6lgelerde n\u00fcfusun ho\u015fnutsuzlu\u011fu ve ya\u015fad\u0131klar\u0131 sorunlar oldu. Bu, \u00f6\u011frendi\u011finiz bir ders oldu mu?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Bu bir fakt\u00f6r olabilir, ama kesinlikle \u00f6nemli bir fakt\u00f6r de\u011fil, \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131lar\u0131 k\u0131rsal alanlardaki insanlar\u0131 topraklar\u0131na b\u0131rakmaya ve \u015fehirlere gitmeye iten d\u00f6rt y\u0131l s\u00fcren kurakl\u0131ktan bahsediyor… Bu bir sorun olabilir, ama as\u0131l sorun bu de\u011fil. Baz\u0131lar\u0131 liberal politikadan da bahseder. Liberal bir politikam\u0131z yoktu, halen sosyalistiz ve hala h\u00fck\u00fcmette \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir kamu sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz var. B\u00fcy\u00fck bir kamu sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcz varken, liberal politikalar hakk\u0131nda konu\u015famazs\u0131n\u0131z. Ve biz iyi bir b\u00fcy\u00fcme elde ediyorduk.<\/p>\n

Yine tabi ki politikam\u0131z\u0131 uygularken hatalar yap\u0131labilir. K\u0131rsal alanlarla \u015fehirler aras\u0131nda, insanlar aras\u0131nda nas\u0131l e\u015fit f\u0131rsatlar yaratabilirsiniz? Ekonomiyi bir \u015fekilde a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131zda, \u015fehirler daha fazla fayda sa\u011flayacak, bu k\u0131rsal alanlardan \u015fehirlere daha fazla g\u00f6\u00e7 sa\u011flayacakt\u0131r. Bunlar fakt\u00f6rler olabilir ve baz\u0131 rolleri olabilirler, ancak sorun de\u011filler, \u00e7\u00fcnk\u00fc daha b\u00fcy\u00fck bir yoksulluk derecesinin oldu\u011fu k\u0131rsal alanlarda, Katar paras\u0131 \u015fehirlerde oynad\u0131\u011f\u0131ndan daha etkili bir rol oynad\u0131 ve bu, bir haftal\u0131k maa\u015flar\u0131n\u0131n kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda yar\u0131m saatte yapacaklar\u0131 i\u015fle \u00f6deyebilecekleri i\u00e7in normaldir. Bu onlar i\u00e7in \u00e7ok iyi bir \u015fey.<\/p>\n

On yedinci soru:<\/span><\/p>\n

Neredeyse bitti, ama size sormak istedi\u011fim iki sorum var. \u0130lk soru yeniden yap\u0131lanma ile ilgili, \u00e7ok pahal\u0131 olacak. Yeniden yap\u0131lanman\u0131n maliyetini kar\u015f\u0131layabilece\u011finizi ve yeniden yap\u0131lanmada m\u00fcttefiklerinizin kim olaca\u011f\u0131n\u0131 nas\u0131l hayal ediyorsunuz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Bununla ilgili fazla sorunumuz yok. Suriye\u2019nin paras\u0131 yoktur hakk\u0131nda konu\u015fmak istersek. Hay\u0131r, \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriyelilerin \u00e7ok fazla paras\u0131 var. D\u00fcnyan\u0131n her yerinde \u00e7al\u0131\u015fan Suriyelilerin \u00e7ok paras\u0131 var ve gelip \u00fclkelerini in\u015fa etmek istediler, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00fclkeyi in\u015fa etmek hakk\u0131nda konu\u015ftu\u011funuzda, durum insanlara para vermekle ilgili de\u011fil, fayda elde etmekle ilgilidir. Bu ticari bir i\u015ftir. Suriye’de i\u015f yapmak isteyen pek \u00e7ok insan var, sadece Suriyeliler de\u011fil. Bu nedenle, yeniden yap\u0131lanma i\u00e7in fon kayna\u011f\u0131 hakk\u0131nda konu\u015furken, kaynaklar var, ancak sorun, i\u015f adamlar\u0131n\u0131n veya \u015firketlerin Suriye’ye gelmesini ve \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 engelleyen, uygulanan yapt\u0131r\u0131mlardan kaynaklan\u0131yor. Bununla birlikte, biz ve baz\u0131 yabanc\u0131 \u015firketler bu yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 a\u015fman\u0131n yollar\u0131n\u0131 bulmaya ba\u015flad\u0131k ve planlamaya ba\u015flad\u0131k. S\u00fcre\u00e7 yava\u015f olacak, ancak yapt\u0131r\u0131mlar olmasayd\u0131 finansmanda hi\u00e7bir sorun olmazd\u0131.<\/p>\n

On sekizinci soru:<\/span><\/p>\n

\u00c7ok ki\u015fisel bir soru ile sonu\u00e7land\u0131rmak istiyorum. Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131, kendinizi kurtulmu\u015f hissediyor musunuz?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

B\u00f6yle bir ulusal sava\u015f hakk\u0131nda konu\u015fmak istiyorsan\u0131z, hemen hemen her \u015fehir ter\u00f6rizm, d\u0131\u015f bombalama veya bunun gibi \u015feylerden zarar g\u00f6rd\u00fc, o zaman t\u00fcm Suriyelilerin hayatta kalm\u0131\u015f oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnebilirsiniz. Ama bir kez daha s\u00f6yl\u00fcyorum, bu insan\u0131n do\u011fas\u0131d\u0131r, insan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015fmal\u0131d\u0131r diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.<\/p>\n

M\u00fcdahale:<\/span><\/p>\n

Peki ya ki\u015fisel olarak?<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Ben bu Suriyelilerin bir par\u00e7as\u0131y\u0131m, onlardan ayr\u0131lamam ve ayn\u0131 duygulara sahibim. Bir kez daha s\u00f6yl\u00fcyorum, bu g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn kurtulmu\u015f olmas\u0131yla ilgili de\u011fil, e\u011fer bu iklime sahip de\u011filseniz, bu topluluk, – tabiri caizse – bu ink\u00fcbat\u00f6r, hayatta kalmay\u0131 ba\u015faramazs\u0131n\u0131z. Bu bir grup s\u00fcrecidir ve bir ki\u015fi ile s\u0131n\u0131rl\u0131 de\u011fildir. Bu bireysel bir davran\u0131\u015f de\u011fil.<\/p>\n

Gazeteci:<\/span><\/p>\n

\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim say\u0131n ba\u015fkan.<\/span><\/p>\n

Cumhurba\u015fkan\u0131 Esad:<\/p>\n

Ben te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n

\u00c7eviri: S.\u015e. ve P.M.<\/p>\n