![\"\"](\"http:\/\/www.sana.sy\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/1-61-300x239.jpg\")
<\/a>\u00d6zellikle k\u00fc\u00e7\u00fck bir \u00fclke oldu\u011fumuz i\u00e7in bir\u00e7ok fakt\u00f6r var, ama bizi b\u00f6yle bir sava\u015fta g\u00fc\u00e7l\u00fc k\u0131lan fakt\u00f6rler. Birincisi ve bu en \u00f6nemli \u015fey: ulusal bilin\u00e7 .. halk\u0131n bilin\u00e7lendirilmesi .. Suriye halk\u0131 aras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fmekte olan \u015fey, \u00fclkeye kar\u015f\u0131 Bat\u0131 komplolar\u0131n\u0131n sonucu oldu\u011funa dair bir fark\u0131ndal\u0131k olmasayd\u0131, Suriye \u00e7ok \u00e7abuk yok olmaya do\u011fru giderdi. Bu pop\u00fcler fark\u0131ndal\u0131k farkl\u0131 y\u00f6nlerde ulusal birli\u011fe yol a\u00e7t\u0131. Siyasi tutumlar farkl\u0131 olabilir … k\u00fclt\u00fcrel ba\u011flant\u0131lar farkl\u0131 … sosyal ba\u011flant\u0131lar … farkl\u0131 kesimler … etnik, dini, mezhepsel … ama bu fark\u0131ndal\u0131k onu ter\u00f6rizm kar\u015f\u0131s\u0131nda devletle tek bir blok haline getirdi, bu \u00e7ok \u00f6nemli bir fakt\u00f6r. \u0130kinci fakt\u00f6r, halk\u0131n esas olarak Suriye Arap Ordusu arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz efsanevi kabiliyetidir. Normalde, bu fedakarl\u0131klar\u0131n sadece filmlerde veya romanlarda bulundu\u011funa inan\u0131yorsunuz. Ger\u00e7ek \u015fu ki bu fedakarl\u0131klar her sava\u015fta mevcuttu. \u00dclkeyi koruyan \u015fey budur .. Ordunun fedakarl\u0131klar\u0131na ek olarak, halk\u0131n kendisi de \u00e7ok \u015feyi feda etti .. \u00c7ok zor ko\u015fullarda ya\u015f\u0131yorlar .. S\u00fcrekli bombalama, ku\u015fatma, k\u00f6t\u00fc ekonomik duruma ra\u011fmen yine de insanlar anavatanlar\u0131na ba\u011fl\u0131 kal\u0131yorlar. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc fakt\u00f6r, \u00fclkenin uyumunda \u00f6nemli rol oynayan kamu sekt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Bu nedenle, en k\u00f6t\u00fc ko\u015fullarda, vatanda\u015flar\u0131n maa\u015flar\u0131, okullar\u0131 ve g\u00fcnl\u00fck hizmetleri devam etti ve hayat\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmek i\u00e7in az da olsa hizmetler sa\u011fland\u0131. Bu fakt\u00f6rlere ek olarak dostlar\u0131m\u0131z\u0131n Rusya ve \u0130ran\u2019\u0131n bizimle birlikte durmas\u0131d\u0131r. Bizimle birlikte politik, askeri ve ekonomik olarak durdular. T\u00fcm bu fakt\u00f6rlerle birlikte Suriye’nin bug\u00fcne kadar hayatta kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu.<\/p>\nAlt\u0131nc\u0131 soru:<\/span><\/p>\n\u0130tiraz\u0131n\u0131z yoksa, daha fazla ayr\u0131nt\u0131 i\u00e7in bu fakt\u00f6rlerin \u00fczerinde durmak istiyorum, Suriye toplumunun benzersizli\u011finden ba\u015flamak istiyorum. K\u00fclt\u00fcrel \u00e7e\u015fitlili\u011fi hakk\u0131nda \u015fimdi bahsetti\u011finiz \u015fey… A\u015f\u0131r\u0131c\u0131 ter\u00f6ristler Suriye’nin bu \u00f6zelli\u011fine kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131r\u0131c\u0131 istekler ve ideolojiler talep etmekle \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir darbe indirdiler. D\u00fcn eski \u015eam kentindeydik, halifeli\u011fin siyah bayra\u011f\u0131n\u0131n \u015eam’da nas\u0131l dalgalanaca\u011f\u0131n\u0131 hayal edemedik… sadece ter\u00f6rle hayal edilebilecek bir \u015fey. \u00c7ok k\u00fclt\u00fcrl\u00fc, ho\u015fg\u00f6r\u00fcl\u00fc, laik bir devlet vb. olarak Suriye kendini yeniden in\u015fa etmek i\u00e7in ne \u00f6l\u00e7\u00fcde haz\u0131r?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
S\u00f6ylediklerim bir t\u00fcr abart\u0131 gibi g\u00f6r\u00fcnebilir, ancak do\u011fal olarak ger\u00e7ek kelimeler konu\u015fuyorum ve abartmay\u0131 sevmiyorum… Ger\u00e7ek \u015fu ki, Suriye toplumu bug\u00fcn, uyum ve \u00e7e\u015fitli bile\u015fenleri ve bile\u015fenleri aras\u0131ndaki sosyal entegrasyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan sava\u015f \u00f6ncesinden daha iyidir… Basit bir sebeple, o da herhangi bir toplum i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir derstir: A\u015f\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n y\u0131k\u0131c\u0131 oldu\u011fu dersi, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131n yok olmas\u0131 ve di\u011ferini kabul etmemenin tehlikeli olmas\u0131, sonu\u00e7 olarak bu bile\u015fenlerin birbirine yakla\u015fmaya ba\u015flamas\u0131yd\u0131. Eski \u015fehre veya Suriye’nin herhangi bir yerine, devlet kontrol\u00fcndeki b\u00f6lgelere giderseniz, bu sorunu hi\u00e7 g\u00f6rmeyeceksiniz… Aksine, eskisinden daha iyi. Sorun, devletin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda kalan b\u00f6lgelerde, bu y\u00fczden bu \u00f6zel nokta .. Suriye’deki sava\u015f\u0131n mezhepler aras\u0131nda bir sava\u015f oldu\u011funu g\u00f6steren Bat\u0131 rivayetinden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak, ben bu konuda endi\u015felenmiyorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc mezhepler aras\u0131ndaki sava\u015f, bir b\u00f6lgeye gelece\u011finiz zaman o b\u00f6lgede sadece bir renk g\u00f6rece\u011finiz anlam\u0131na geliyor. Ba\u015fka bir b\u00f6lgede ba\u015fka bir renk, ba\u015fka bir yerde \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ve d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc bir renk olacak.. Bunlar do\u011fru de\u011fil, devletin b\u00f6lgelerinde istisnas\u0131z Suriye’nin t\u00fcm renklerini g\u00f6receksiniz. Sadece ter\u00f6ristlerin b\u00f6lgelerinde bir renk de\u011fil, a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 rengi olan bir rengin bir par\u00e7as\u0131n\u0131 ar\u0131yorlard\u0131… En \u015fiddetli a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k onlarla birlikte ya\u015fayabilirdi. Bir\u00e7ok ahali bile ter\u00f6rist b\u00f6lgelerinden \u00fclkenin b\u00f6lgelerine ka\u00e7t\u0131. Bu y\u00fczden bu nokta hakk\u0131nda tamamen endi\u015felenmiyorum, ancak zorluk ter\u00f6ristlerin i\u015fgal etti\u011fi b\u00f6lgelerde olacak.<\/p>\n
Yedinci soru:<\/span>
\nBurada af olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131nda bir soru ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Ter\u00f6ristler ve a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan aldat\u0131lm\u0131\u015f bir\u00e7ok insan var.. propaganda ile aldat\u0131ld\u0131lar… baz\u0131lar\u0131 su\u00e7 i\u015fledi, di\u011fer baz\u0131lar\u0131 korkun\u00e7 eylemlerde bulunan silahl\u0131 gruplar\u0131n \u00fcyeleriydi.. ama silah ta\u015f\u0131mayan ya da silah almayan ve insan \u00f6ld\u00fcrmeyenler var. H\u00fck\u00fcmetin onlarla ileti\u015fim kurmas\u0131n\u0131n temeli nedir? Affedildikleri veya affedilmedikleri tavizler bulmak m\u00fcmk\u00fcn m\u00fcd\u00fcr? Bu \u00e7ok \u00f6nemli bir etik sorudur. Ahlaki tarafa ek olarak, stat\u00fclerinin nas\u0131l ayarlanaca\u011f\u0131 ve topluma ve belki de orduya nas\u0131l entegre edileceklerine dair yasal y\u00f6nler var m\u0131?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Bu sava\u015f t\u00fcr\u00fcnde af, i\u00e7 politikan\u0131n temel unsurlar\u0131ndan biri olmal\u0131d\u0131r. Yap\u0131lan hatalar i\u00e7in bir af yoksa istikrar\u0131 geri getiremeyiz. Sava\u015f\u0131n ilk y\u0131llar\u0131ndan beri uygulad\u0131klar\u0131m\u0131z da bunlard\u0131r… Zaman zaman yasal af kararlar\u0131 vermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, ulusal \u00e7\u0131karlara zararl\u0131 bir eylemde bulunanlar\u0131n hepsi affedildi. Silahl\u0131lar\u0131n bulundu\u011fu alanlarda uzla\u015fma dedi\u011fimiz \u015feyi yapt\u0131k ve bu nedenle yasal olarak “durumu \u00e7\u00f6z\u00fcmlemek” olarak adland\u0131r\u0131lan \u015feyi yapt\u0131k. Kim silah ta\u015f\u0131d\u0131ysa, silah\u0131n\u0131 teslim eder ve devlet, devletin otoritesi ve hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc alt\u0131nda normal ya\u015fama d\u00f6nmesi \u015fart\u0131yla onu affeder. \u00c7ok ba\u015far\u0131l\u0131 olan bu s\u00fcre\u00e7, bir\u00e7ok alana istikrar\u0131 geri kazand\u0131rd\u0131… ve bu politikay\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyoruz. Affedilemeyecek \u00e7ok s\u0131n\u0131rl\u0131 vakalar var… katliam i\u015flemi\u015f olan insanlar… \u00e7o\u011fu ter\u00f6rist lider olan, \u00f6nceden belirlenmi\u015f ve kararl\u0131 bir \u015fekilde \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 \u00f6ld\u00fcrd\u00fcler. Genel duruma gelince, bu insanlar\u0131n \u00e7o\u011funun devlete geri d\u00f6nmek istedi\u011fine inan\u0131yorum, \u00e7\u00fcnk\u00fc bug\u00fcn g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey, eline silah alanlar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 bunu yapmaya zorland\u0131klar\u0131… ya eline silah al\u0131rs\u0131n ya da \u00f6l\u00fcrs\u00fcn, ba\u015fka se\u00e7enekleri yoktu. Mutlaka a\u015f\u0131r\u0131l\u0131k yanl\u0131s\u0131 olacak de\u011fildir, ter\u00f6rist ge\u00e7mi\u015fi de yoktur, s\u0131radan bir insand\u0131r, ancak silah ta\u015f\u0131mak zorunda kald\u0131. Ayn\u0131 nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc ter\u00f6ristlerin lehine \u00e7al\u0131\u015fan veya politik olabilecek pozisyonlar almak zorunda olan insanlar da var.. Bu ger\u00e7e\u011fi biliyoruz, bu y\u00fczden bunlar\u0131n \u00e7o\u011funun devletle oldu\u011funu ve onlarla i\u015fbirli\u011fi yap\u0131p ileti\u015fim kurduklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Bu y\u00fczden size tamamen kat\u0131l\u0131yorum, affetmek gerekiyor ve yeni alanlar\u0131 \u00f6zg\u00fcrle\u015ftirdi\u011fimiz s\u00fcrece, Suriye i\u00e7indeki veya d\u0131\u015f\u0131ndaki Suriyelilerin \u00e7o\u011funu anavatanlar\u0131na d\u00f6nmek i\u00e7in geri getirmek istedi\u011fimiz s\u00fcrece bu s\u00fcrece devam etmeliyiz.<\/p>\n
Sekizinci soru:<\/span><\/p>\n\u015eimdi devletin yeniden in\u015fas\u0131 hakk\u0131nda konu\u015faca\u011f\u0131z, ama devlet her zaman halkt\u0131r… ter\u00f6ristlerden bahsetti\u011fimizde de … onlar\u0131 silahlar\u0131ndan vazge\u00e7meye zorlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z ya da ayr\u0131lmaya ve do\u011fru yola d\u00f6nmeye ikna etti\u011fimiz de. Kar\u015f\u0131 tarafta, adalet alg\u0131s\u0131 olan insanlar da var… g\u00fcvenlik veya polis g\u00fc\u00e7lerinden olsun… ileti\u015fim s\u00fcrecini y\u00fcr\u00fctmesi ve di\u011fer tarafta ter\u00f6rist olanlar\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 yerine getirmesi gereken devletteki erkeklerle kesinlikle konu\u015fuyorsunuz. K\u0131zg\u0131n olabilirler ve kabul etmekte zorlanabilirler. \u00d6rne\u011fin, silah\u0131n\u0131 bana do\u011frultan bu adam\u0131 g\u00f6r\u00fcrsem, \u015fimdi benimle ayn\u0131 sokakta ya\u015f\u0131yor ve sat\u0131n ald\u0131\u011f\u0131m ayn\u0131 f\u0131r\u0131ndan ekmek sat\u0131n al\u0131yor… Nas\u0131l davranaca\u011f\u0131m? B\u00f6yle bir af veya aff\u0131 her zaman kabul etmeye haz\u0131r olmayan taraftarlara ne diyorsunuz?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Sava\u015f\u0131n ba\u015flang\u0131c\u0131nda bu durumu g\u00f6r\u00fcyorduk. \u0130lk af kararnamesini \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131mda, sadece \u00fclkede de\u011fil, d\u0131\u015f\u0131nda da bir\u00e7ok Suriyelinin k\u0131zg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011funu hat\u0131rl\u0131yorum… ter\u00f6rizm nedeniyle ailesinin bir \u00fcyesini kaybetmi\u015f olan bir ki\u015fi .. \u0130lk ba\u015fta ona, istikrar\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in af getirece\u011fimizi s\u00f6ylemek kolay de\u011fildi. Ama bu sadece ilk aylarda oldu. Bug\u00fcn, devletin taraftarlar\u0131ndan en az birine ve onun i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan herkese sordu\u011fumda, bu \u015fey onlar i\u00e7in normal \u00e7\u00fcnk\u00fc sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fcler. Aksine, genellikle bir af ve \u00e7\u00f6z\u00fcm talep ederler ve bu da yard\u0131mc\u0131 olur. Dolay\u0131s\u0131yla bu noktada art\u0131k g\u00f6r\u00fc\u015f yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc yerdeki ger\u00e7ekler bu \u015feyin Suriye i\u00e7in do\u011fru ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 oldu\u011funu kan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Dokuzuncu soru: <\/span><\/p>\nSaha durumu ile ilgili olarak, bu yeri veya o yeri kimin kontrol etti\u011fini konu\u015fmayaca\u011f\u0131m. Saha ko\u015fullar\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015fiyor. bu, ordunun meselesi. Ancak \u015fimdi \u00fclkenin \u0130dlib ilinin g\u00fcneyinde geni\u015f alanlar\u0131 kurtard\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131kt\u0131r. Di\u011fer b\u00f6lgelerde, Do\u011fu Guta, Deyrezzor ve ondan \u00f6nce kurtar\u0131lan di\u011fer alanlarda oldu\u011fu gibi bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l hayat\u0131n geri d\u00f6nece\u011fi yerler. Devlet kurtar\u0131lm\u0131\u015f alanlara girdi\u011finde ne yapar? Nereden ba\u015fl\u0131yor? Huzurlu bir ya\u015fam\u0131 restore etmenin en \u00f6nemli y\u00f6n\u00fc nedir?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Girdi\u011finiz bir\u00e7ok alanda, muhtemelen ter\u00f6ristler girdi\u011finde \u00e7\u0131kan sivillerden de yoksundur. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilk \u015fey, bu alanlardaki insanlar\u0131n geri d\u00f6nebilmesi i\u00e7in altyap\u0131y\u0131 geri getirmektir. \u0130htiya\u00e7 duyduklar\u0131 ilk \u015fey elektrik, su, yollar ve di\u011fer hizmetler, polis ile belediyelerin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fc … yani hizmet veren herkes. Bu ilk zorluk. Daha az \u00f6nemli olmayan ikinci zorluk, alt yap\u0131 mevcutsa ve \u00e7ocuklar\u0131m\u0131 okula g\u00f6nderemezsem, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamaya haz\u0131r olacak \u015fekilde okullar\u0131 yeniden in\u015fa etmektir, ne yapmal\u0131y\u0131m?! Bu alana geri d\u00f6nemem. Okullar ve sa\u011fl\u0131k hizmetleri, bu iki eksen ter\u00f6ristlerin \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131ndan ve g\u00fcvenli\u011fin geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcnden sonra temeldir. Tabii ki, daha sonra s\u00f6yledi\u011fim gibi, \u00e7e\u015fitli eylemlerde ter\u00f6ristlerle kimlerin kar\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmek i\u00e7in insanlarla ileti\u015fim kuruyoruz ve normal ya\u015fam\u0131n bu \u015fehre d\u00f6nebilmesi i\u00e7in uzla\u015fma veya durumlar\u0131n d\u00fczeltilmesine gidiyoruz.<\/p>\n
10. Soru<\/span><\/p>\nBu i\u015fte \u00e7\u0131kan zorluklar nedir? Yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecini engellemeye \u00e7al\u0131\u015fan yatan h\u00fccreleri var m\u0131? \u00d6n\u00fcn\u00fczde \u00e7\u0131kan zorluklar nedir?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Bar\u0131\u015f eylemlerinin ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi\u011fimde, ba\u015far\u0131n\u0131n% 100 oldu\u011fu anlam\u0131na gelmez, m\u00fckemmel bir \u015fey yoktur. Bunlardan baz\u0131lar\u0131nda a\u015f\u0131r\u0131 ideolojisi ve ter\u00f6rist e\u011filimler kal\u0131yor.. ve onlar ba\u015fka yerlerde mevcut a\u015f\u0131r\u0131 gruplarla i\u015fbirli\u011fini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcp ter\u00f6r eylemleri ger\u00e7ekle\u015ftiriyor. Ge\u00e7en haftalarda, arabaya y\u00fckl\u00fc el yap\u0131m\u0131 patlay\u0131c\u0131lar\u0131n kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 yerlerde birka\u00e7 bombal\u0131 eylemler vard\u0131.. ve bunun sonucuda \u015fehitler d\u00fc\u015ft\u00fc. Fakat bu, bar\u0131\u015f giri\u015fimlerini durdurmak demek de\u011fildir o ter\u00f6r h\u00fccrelerini kovalay\u0131p yakalamakt\u0131r ve son d\u00f6nemde bu ba\u011flamda ba\u015far\u0131lar\u0131m\u0131z oldu, \u00e7ok say\u0131da h\u00fccler yakaland\u0131. Fakat di\u011ferler hala kal\u0131yor. Bazen bir h\u00fccrenin yapt\u0131\u011f\u0131 operasyonlar tam bir \u00f6rg\u00fct taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 zanediliyor ancak bu zorluk devam edecek, \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriye’de ter\u00f6rizm hala mevcut ve yurtd\u0131\u015f\u0131ndan ter\u00f6rizme destek hala b\u00fcy\u00fck, silah ve parayla. Bu yatan h\u00fccrelerin \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir bir s\u00fcrede ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 beklemeyece\u011fiz, h\u00fccreleri ortadan kald\u0131raca\u011f\u0131z ve Suriye’de normale d\u00f6nene kadar di\u011fer h\u00fccreler orada g\u00f6r\u00fcnecek.<\/p>\n
11. soru:<\/span><\/p>\nSay\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131 .. \u0130ki ay i\u00e7inde – yan\u0131lm\u0131yorsam – \u00fclke bu zor ko\u015fullarda parlamento se\u00e7imlerini yapacak .. Bu ne kadar zor olacak? Yoksa planland\u0131\u011f\u0131 gibi yap\u0131lacak m\u0131, hi\u00e7bir \u015fey onu durduramayacak veya engelleyemeyecek mi?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Bir anayasa var, biz anayasaya tabi bir devletiz. Bat\u0131 tehditlerine boyun e\u011fmeyiz, Bat\u0131 arzular\u0131na boyun e\u011fmeyiz, anayasadan ba\u015fka bir etkenin alt\u0131nda da kalmay\u0131z. Bu nedenle, birka\u00e7 kez, anayasal, cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 veya parlamento haklar\u0131n\u0131n ertelenmesi \u00f6nerildi, sava\u015f s\u0131ras\u0131nda da reddettik… yakla\u015fan parlamento se\u00e7imleri birka\u00e7 ay i\u00e7inde olacak ve herhangi bir \u015feyden ba\u011f\u0131ms\u0131z olarak belirtilen tarihler i\u00e7erisinde y\u00fcr\u00fcyece\u011fiz.<\/p>\n
12. soru:<\/span><\/p>\n\u0130\u00e7 durumdan bahsettik, \u015fimdi d\u0131\u015f \u00e7evre hakk\u0131nda konu\u015fal\u0131m. 2011’den bu yana Suriye Arap Cumhuriyeti, yaln\u0131zca Amerikal\u0131lar ve Avrupal\u0131lar taraf\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda – beklenen Arap Camias\u0131 ve \u00fclkeleri de dahil olmak \u00fczere \u00fcye devletler taraf\u0131ndan da kesin olarak tecrit edilmi\u015f durumda. K\u00f6rfez \u00fclkeleri de dahil. Birle\u015fik Arap Emirlikleri b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011finin tekrar a\u00e7\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Umman da b\u00fcy\u00fckel\u00e7ili\u011fini kapatmad\u0131 ve faaliyetlerine devam etti. Arap d\u00fcnyas\u0131nda olumlu bir de\u011fi\u015fiklik oldu\u011funu veya durumun hala ayn\u0131 oldu\u011funu ve izolasyonun devam etti\u011fini g\u00f6r\u00fcyor musunuz? Avrupa Birli\u011fi’ne bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131n\u0131z nedir? Amerikal\u0131lar hakk\u0131nda soru sormayaca\u011f\u0131m, onlar hakk\u0131nda neredeyse her \u015fey maalesef \u00e7ok a\u00e7\u0131k.<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Arap \u00fclkelerinin \u00e7o\u011fu Suriye ile ili\u015fkilerini korudu, ancak bask\u0131 korkusu nedeniyle ilan edilmeyen bir \u015fekilde. Bu \u00fclkeler Suriye’ye desteklerini ve ter\u00f6ristlere kar\u015f\u0131 kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z zafer i\u00e7in umutlar\u0131n\u0131 dile getiriyorlard\u0131. Ancak Bat\u0131 bask\u0131s\u0131, \u00f6zellikle ABD, uzak durmalar\u0131 ve Suriye’de, \u00f6zellikle K\u00f6rfez \u00fclkelerinde, b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerini a\u00e7mamalar\u0131 i\u00e7in bu \u00fclkeler \u00fczerinde a\u011f\u0131rd\u0131. Avrupa’ya gelince, durum tamamen farkl\u0131… Asl\u0131nda on y\u0131ldan fazla bir s\u00fcredir Avrupa’day\u0131z, bu sava\u015ftan \u00f6nce bile k\u00fcresel siyasi sahnede yoktu. Avrupa 2003’ten beri mevcut de\u011fil. Amerika Irak’a girmesinden sonra, Avrupa tamamen Amerikan devletine teslim oldu ve Amerikan h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan kendisine tahsis edilen \u015feyin sadece bir uygulay\u0131c\u0131s\u0131 oldu. Bizimle ileti\u015fime ge\u00e7ip ge\u00e7mediklerine bak\u0131lmaks\u0131z\u0131n, sonu\u00e7 ayn\u0131.. B\u00fcy\u00fckel\u00e7ilikleri a\u00e7s\u0131nlar ya da a\u00e7mas\u0131nlar, bu s\u00f6zlerin hi\u00e7 bir de\u011feri yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00e7o\u011fu Avrupa \u00fclkesinden bir dizi g\u00fcvenlik g\u00f6revlisi ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck ve objektif konu\u015ftular, ancak ge\u00e7i\u015f yapam\u0131yorlar ve baz\u0131lar\u0131 a\u00e7\u0131k\u00e7as\u0131 bize, yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi… Politikac\u0131lar\u0131m\u0131z, Avrupa politikas\u0131n\u0131n Amerikan politikas\u0131na olan ba\u011flant\u0131s\u0131 nedeniyle politikalar\u0131n\u0131 de\u011fi\u015ftiremiyorlar. Kendileri a\u011faca \u00e7\u0131kt\u0131lar ve art\u0131k a\u011fa\u00e7tan inemiyorlar, bu kadar basit. Bu y\u00fczden zaman\u0131m\u0131z\u0131 Avrupa rol\u00fc ve Avrupa politikas\u0131 hakk\u0131nda konu\u015farak harcam\u0131yoruz. Efendi, Amerikan efendisidir, Amerikal\u0131 hakk\u0131nda konu\u015fabiliriz, buda otomatik olarak Avrupal\u0131lar demektir. Ancak sorunuza cevaben, evet, bir de\u011fi\u015fiklik var, bu sava\u015f\u0131n bu \u00fclkelerin veya baz\u0131 s\u00f6m\u00fcrge \u00fclkelerinin istediklerine ula\u015fmad\u0131\u011f\u0131na ve bedeli Suriye halk\u0131n\u0131n \u00f6dedi\u011fi, bedeli istikrar\u0131n \u00f6dedi\u011fi ve \u015fu anda da bedeli Avrupal\u0131lar\u0131n \u00f6dedi\u011fi y\u00f6n\u00fcnde a\u00e7\u0131k kanaatler var… Avrupa’daki m\u00fclteciler sorunu b\u00fcy\u00fck bir sorundur, ancak \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir gelecekte de\u011fi\u015fmeyeceklerdir. Bu benim kanaatim.<\/p>\n
13. soru:<\/span><\/p>\nT\u00fcrkiye, \u015fu anda Erdo\u011fan’\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 gibi Avrupa’ya yerlerinden edilmi\u015f insanlarla \u015fantaj yap\u0131yor.<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
T\u00fcrkiye \u015fimdi Avrupa’ya \u015fantaj t\u00fcr\u00fcyle 2. bir m\u00fclteci grubunu Avrupa’ya g\u00f6ndermeye ba\u015flad\u0131. Erdo\u011fan daha \u00f6nce m\u00fclteci yollamakla tehdit etti, d\u00fcn de m\u00fclteci hareketinin Avrupa’ya ba\u015flamas\u0131yla ilgili \u00e7e\u015fitli medya kurulu\u015flar\u0131nda dola\u015fan videolar vard\u0131.<\/p>\n
14. soru:<\/span><\/p>\nYan\u0131tlar\u0131n\u0131zdan birinde, Rusya ile olan ili\u015fkiye de\u011findiniz ve bunun bir ortakl\u0131k ili\u015fkisi oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Ancak bu ili\u015fki, Rusya’n\u0131n Ortado\u011fu’daki ve d\u00fcnyan\u0131n di\u011fer b\u00f6lgelerindeki varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u0131n\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 zor y\u0131llardan ge\u00e7ti. Bir\u00e7o\u011fu bunu ihanet olarak g\u00f6rd\u00fc, Rusya’n\u0131n eski m\u00fcttefiklerine ve ortaklar\u0131na s\u0131rt\u0131n\u0131 d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc var sayd\u0131. Sava\u015f\u0131n dokuz y\u0131l\u0131nda do\u011fal olarak g\u00fc\u00e7lenen bu ili\u015fkileri nas\u0131l tarif edersiniz? Rus dilinde s\u00f6ylendi\u011fi gibi, “k\u00f6t\u00fc dil” olan Avrupal\u0131lar ve Amerikal\u0131lar da dahil olmak \u00fczere, daha \u00f6nce bahsetti\u011fimiz rakiplerimiz, Suriye’nin Rusya’n\u0131n kontrol\u00fc alt\u0131nda oldu\u011funu iddia ediyor. Bu ger\u00e7ekten do\u011fru mu? Bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan, bu ili\u015fkiyi bir ittifak ortakl\u0131\u011f\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Bizimle aran\u0131zdaki ili\u015fki \u015fu an altm\u0131\u015f y\u0131l\u0131 a\u015fm\u0131\u015f durumda, ki bu k\u0131sa bir s\u00fcre de\u011fil. Birka\u00e7 nesil hakk\u0131nda konu\u015fuyorum, bu y\u00fczden birbirimizi yak\u0131ndan tan\u0131yoruz ve bu ili\u015fkinin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 farkl\u0131 deneyimler var. 1990’lar da dahil olmak \u00fczere t\u00fcm bu ko\u015fullar, Sovyetler Birli\u011fi’nin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fcnden sonra, bizimle Rusya aras\u0131ndaki ili\u015fki kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 bir sayg\u0131 ili\u015fkisiydi, yani bu sava\u015fta bile Rusya’n\u0131n bize kendi fikrini empoze etmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissetmedik. Bize her zaman sayg\u0131l\u0131 davrand\u0131lar ve ayn\u0131 fikirde olmad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda bile Suriye h\u00fck\u00fcmetinin g\u00f6r\u00fc\u015flerine sayg\u0131 duydular. Bu ge\u00e7ti\u011fimiz y\u0131llarda de\u011fi\u015fmeyen genel bir kurald\u0131r. Rus gelenekleri, adetleri ve kavramlar\u0131 ile ilgilidir. Dolay\u0131s\u0131yla ikili ili\u015fkiler d\u00fczeyinde, Suriye ve Rusya aras\u0131ndaki ili\u015fki, \u00f6zellikle sava\u015ftan sonra, nitelikli bir ortakl\u0131k ili\u015fkisidir… bu ortakl\u0131k daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha g\u00fcvenilir hale geldi. Ancak Rusya ile olan ili\u015fkimize, Rusya’n\u0131n uluslararas\u0131 rol\u00fc olan konuya bakmak istiyorsak, durum farkl\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn, d\u00fcnyadaki bir\u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck ve hatta orta \u00f6l\u00e7ekli \u00fclkeler Rusya’ya bak\u0131yor ve b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde Rus rol\u00fcne dayan\u0131yor \u00e7\u00fcnk\u00fc Rusya’n\u0131n bug\u00fcnk\u00fc g\u00f6revi uluslararas\u0131 dengeyi uluslararas\u0131 sahneye ta\u015f\u0131makt\u0131r.. Suriye’deki Rus askeri \u00fcss\u00fcn\u00fcn varl\u0131\u011f\u0131, yaln\u0131zca ter\u00f6ristlerle sava\u015fmakla kalmay\u0131p, Rusya’n\u0131n rol\u00fcn\u00fc geri kazanmas\u0131 i\u00e7in G\u00fcvenlik Konseyi’nde uluslararas\u0131 bir siyasi denge ve \u00e7e\u015fitli b\u00f6lgelerde askeri denge bulmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yor. Bu rol\u00fcn kazan\u0131lmas\u0131 t\u00fcm \u00fclkelere hizmet ediyor.. Suriye ve di\u011fer k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta b\u00fcy\u00fckl\u00fckteki \u00fclkeler dedi\u011fim gibi, bu ili\u015fkiye bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z iki y\u00f6n var, ikili d\u00fczeyde bir ortakl\u0131k ili\u015fkisi ve geldikten sonra \u015fimdi g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz gibi y\u00fckselen bir durumda kalaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 umdu\u011fumuz bu uluslararas\u0131 role dayanan bir ili\u015fki .Cumhurba\u015fkan\u0131 Putin’in 2000 y\u0131l\u0131nda cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na gelmesi ve Rusya’n\u0131n konumunu yeniden kazanmas\u0131yla ald\u0131.<\/p>\n
15. soru:<\/span><\/p>\n\u015eimdi siyasi ve askeri destekten bahsediyoruz, ekonomi ne olacak? Suriye’nin yeniden yap\u0131lanmas\u0131 konusuna d\u00f6nersek, yeniden yap\u0131lanmaya yard\u0131m eden b\u00fcy\u00fck Rus ya da Rus olmayan projeler var m\u0131? Suriye ekonomisine yat\u0131r\u0131m yapmaya haz\u0131r bir taraf var m\u0131? Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Avrupa ad\u0131na yapt\u0131r\u0131mlardan veya siyasi sorunlardan korkmuyorlar m\u0131? \u00d6rne\u011fin Halep’te \u00fcr\u00fcnlerini t\u00fcm Orta Do\u011fu’ya veren harika bir ila\u00e7 end\u00fcstrisi vard\u0131 ve siz bir doktor olarak bunu biliyorsunuz .. \u0130la\u00e7 alan\u0131nda veya di\u011fer alanlarda end\u00fcstriyel \u00fcretim i\u00e7in fikirler var m\u0131? Petrol\u00fcn \u015fu anda devletin kontrol\u00fc d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu ve Atlantik Okyanusu’nun arkas\u0131ndan gelen ve petrol\u00fc korudu\u011funu iddia eden \u00fcslerini olu\u015fturan taraflarca kontrol edildi\u011fi g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, kaynak eksikli\u011fi bu ekonomik projeleri ne \u00f6l\u00e7\u00fcde etkileyecek?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Suriye’de altyap\u0131y\u0131 1970’lerde ve 1980’lerde in\u015fa etti\u011fimizde, Suriye altyap\u0131s\u0131 Suriye fonlar\u0131 ve Suriye yetenekleri ile in\u015fa edildi\u011finde, o zamanlar petrol\u00fcm\u00fcz yoktu. \u00d6yleyse potansiyele sahibiz ve kaynak sa\u011flayabiliriz. Ayn\u0131 zamanda, Suriye i\u00e7inde \u00e7ok say\u0131da, \u015fu anda da \u00e7o\u011fu Suriye d\u0131\u015f\u0131nda olan ve kesinlikle bu s\u00fcrece katk<\/p>\n
\u0131da bulunacak bir\u00e7ok Suriyeli mallar var. Ancak 2018’den beri Suriye d\u0131\u015f\u0131ndaki b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin Arap ve Arap olmayanlar\u0131n yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecine katk\u0131da bulunmalar\u0131 y\u00f6n\u00fcnde b\u00fcy\u00fck bir istek var. Olan \u015fey Amerikan\u0131n bireylere ve \u015firketlere y\u00f6nelik bask\u0131lar\u0131n\u0131n ve tehditlerinin b\u00fcy\u00fck olmas\u0131 ve bu durumun bir dizi \u015firketi korkutmas\u0131yd\u0131. Bu Rus \u015firketleri i\u00e7in de ge\u00e7erlidir.. Suriye’ye yat\u0131r\u0131m yapmak isteyen bir dizi Rus \u015firketi herhangi bir ad\u0131m atmaktan korkuyor.. \u00c7inli \u015firketler de ayn\u0131 \u00e7er\u00e7evede.. Ancak her \u015feyin bir \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc var, son zamanlarda ya\u015fanan baz\u0131 b\u00fcy\u00fck ve uluslararas\u0131 \u015firketler, bu yapt\u0131r\u0131mlardan ka\u00e7\u0131narak \u00e7e\u015fitli yollarla Suriye’ye gelmeye ba\u015flad\u0131lar. Yapt\u0131r\u0131mlara maruz kalmadan bu \u015firketlerin girme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 varsa. Tabii ki, bu y\u00f6ntemlerin ve ara\u00e7lar\u0131n ne oldu\u011fu hakk\u0131nda konu\u015famay\u0131z, ancak \u015fimdi yurtd\u0131\u015f\u0131ndan yat\u0131r\u0131m\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn ba\u015flang\u0131c\u0131n\u0131 g\u00f6rmeye ba\u015fl\u0131yoruz .. Yava\u015f oldu\u011fu do\u011frudur, ama bence iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7, ya da ba\u015flad\u0131\u011f\u0131m\u0131z rekonstr\u00fcksiyon s\u00fcreci i\u00e7in umut verici bir ba\u015flang\u0131\u00e7 ki baz\u0131 b\u00f6lgelerde ba\u015flad\u0131k. Geni\u015fledi\u011finde de daha fazla \u015firket ve yat\u0131r\u0131m olmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n
16. soru:<\/span><\/p>\nYat\u0131r\u0131mc\u0131lar i\u00e7in \u00f6ncelikli ve en cazip olarak de\u011ferlendirebilece\u011finiz alanlar nelerdir?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Tabii ki, en \u00f6nemli \u015fey y\u0131k\u0131lan banliy\u00f6lerin yeniden in\u015fas\u0131. San\u0131r\u0131m yat\u0131r\u0131m \u015firketleri i\u00e7in bu \u015feyin bir \u00f6nceli\u011fi olacak ve \u015firketler taraf\u0131ndan bize sunulan arzularda g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u015fey bu. Bu alan kesinlikle kazan\u00e7l\u0131d\u0131r. Ama Suriye’de petrol ve gaz alan\u0131 olan ba\u015fka bir alan daha var … ayn\u0131 zamanda kazan\u00e7l\u0131 bir alan. \u015eimdi, son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r Suriye’de faaliyete ge\u00e7en ve \u00fcretime ba\u015flayan, \u015fu anda \u00fcretimi art\u0131rmay\u0131 planlayan bir dizi Rus \u015firketi var. Bu alandaki geni\u015flemenin \u00f6n\u00fcndeki en b\u00fcy\u00fck engel, petrol kuyular\u0131n\u0131n Suriye’de bulundu\u011fu en \u00f6nemli yerler olan ter\u00f6ristlerin ve Amerikal\u0131lar\u0131n i\u015fgali alt\u0131nda olmas\u0131d\u0131r. Elbette Amerikal\u0131 bunu biliyor, bu y\u00fczden petrol kuyular\u0131n\u0131n i\u015fgali yoluyla yeniden yap\u0131lanma s\u00fcrecini engellemek istiyor. Dolay\u0131s\u0131yla bu iki alan en \u00f6nemlisidir ve elbette herhangi bir toplumun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu bir\u00e7ok alan vard\u0131r, ancak bu \u015firketlere daha az \u00f6nem verebilir.<\/p>\n
17. soru:<\/span><\/p>\nBildi\u011fimiz gibi, Suriye Arap Cumhuriyeti’nin yabanc\u0131 bankalardaki fonlar\u0131n\u0131n dondurulmas\u0131ndan kaynaklanan b\u00fcy\u00fck bir sorun var ve bu nedenle baz\u0131 s\u00f6zle\u015fmeleri finanse etmek zor mu?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Do\u011fru. Bu kelimenin tam anlam\u0131yla bir h\u0131rs\u0131zl\u0131k s\u00fcrecidir.. Ama para \u00e7al\u0131n\u0131rsa, bu bir \u00fclke ve toplum olarak onu \u00fcretmeyi b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131m\u0131z anlam\u0131na gelmez. Yeteneklerimiz var ve dokuz y\u0131ll\u0131k sava\u015fta hayatta kalabilmemizin nedenlerinden biri de bu. Bu y\u00fczden yetene\u011fimiz var ve sava\u015f\u0131n tamamen durup durmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyorlar, \u00e7\u00fcnk\u00fc Suriye toplumu kuvvetler ayakta durup g\u00fc\u00e7lenebiliyor ve ekonomik alanda sava\u015ftan daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olacak. Bu nedenle, d\u0131\u015f ve i\u00e7 \u015firketleri tehdit etmeye ba\u015fvurdular – yani, e\u011fer bir Suriye vatanda\u015f\u0131 olarak Suriye’ye yat\u0131r\u0131m yapmak istersem, yapt\u0131r\u0131mlara maruz kalaca\u011f\u0131m – petrol ithalat\u0131n\u0131n Suriye’ye ula\u015fmas\u0131n\u0131 da \u00f6nlemek. Daha da \u00f6nemlisi, \u015firketlerin Suriye’ye gelmesini korkutuyor. Bu \u00fc\u00e7 fakt\u00f6r ortadan kalkarsa, \u00fclkeyi yeniden in\u015fa etmekte sorunumuz yok. Suriye’de, insan ve malzemede g\u00fc\u00e7l\u00fc kaynaklar\u0131m\u0131z var ve bize yard\u0131mc\u0131 olacak Rusya ve \u0130ran gibi sad\u0131k dostlar\u0131m\u0131z da var.<\/p>\n
18. soru:<\/span><\/p>\nSay\u0131n Ba\u015fkan, Genel olarak \u0130dlib hakk\u0131nda konu\u015ftuk ve Amerikal\u0131lar taraf\u0131ndan kontrol edilen F\u0131rat’\u0131n arkas\u0131ndaki petrol sahalar\u0131 konusuna de\u011findik. \u015eam’da her 4 saatte bir elektri\u011fin kesildi\u011fini ve enerji santrallerinin \u00e7o\u011funlukla petrol t\u00fcrevleri \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Petrol ve petrol t\u00fcrevlerinin kontrol\u00fc olan bu konu Suriye ekonomisi i\u00e7in belirleyici bir fakt\u00f6rd\u00fcr. F\u0131rat’\u0131n do\u011fusundaki alanlar\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc yeniden ele ge\u00e7irme plan\u0131n\u0131z var m\u0131? Bu y\u00f6nde nas\u0131l y\u00fcr\u00fcyeceksiniz?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Askeri a\u00e7\u0131dan, \u00f6ncelik \u015fimdi \u0130dlib i\u00e7in, bu y\u00fczden Erdo\u011fan’\u0131n t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fc oraya ak\u0131tt\u0131\u011f\u0131n\u0131, tabii ki bu Amerikal\u0131lar\u0131n y\u00f6nlendirmesiyle bundan \u015f\u00fcphe yok, \u00e7\u00fcnk\u00fc \u0130dlib’in kurtar\u0131lmas\u0131 demek, do\u011fu b\u00f6lgelerini kurtarmaya gitti\u011fimiz anlam\u0131na geliyor. Askeri a\u00e7\u0131dan \u0130dlib’in onlar i\u00e7in geli\u015fmi\u015f bir karakol oldu\u011funu bir kereden fazla s\u00f6yledim, bu y\u00fczden t\u00fcm g\u00fc\u00e7lerini do\u011fuya gitmememiz i\u00e7in \u0130dlib’deki kurtar\u0131lmas\u0131n\u0131 engellemek i\u00e7in koydular. Ancak buna paralel olarak, e\u011fer do\u011fu b\u00f6lgesinde bir sava\u015f ba\u015flatmam\u0131\u015f olsayd\u0131k, vatanda\u015flarla ileti\u015fim halindeyiz ve Amerikan i\u015fgaline kar\u015f\u0131 normal ve Amerikal\u0131lar i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fan gruplara kar\u015f\u0131 ahaliden b\u00fcy\u00fck bir k\u0131zg\u0131nl\u0131k ve \u00f6fke var..
\nBence bu \u00f6fke giderek artacak ve i\u015fgalcilere kar\u015f\u0131 direni\u015f operasyonlar\u0131 ba\u015flayacak. Herhangi bir i\u015fgalci g\u00fcce kar\u015f\u0131 at\u0131lan her t\u00fcrl\u00fc eylemi desteklemek devletin ulusal ve anayasal g\u00f6revidir. Zannediyorum ki kendileriyle birlikte duran bir kitleye sahip olmad\u0131klar\u0131 zaman, yani Amerikal\u0131larla, daha ziyade Amerikan i\u015fgaline kar\u015f\u0131 duran bir kitle oldu\u011fu zaman, durma imkan\u0131 da kalmayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum; ne petrol u\u011fruna, ne “I\u015e\u0130D” ve “Nusra” gibi ter\u00f6ristleri desteklemek u\u011fruna, ne de ba\u015fka bir sebeple. Ayn\u0131 \u015fey, elbette, Suriye topraklar\u0131n\u0131n kuzey kesimini i\u015fgal eden T\u00fcrkleri de unutmayal\u0131m, e\u011fer siyasi m\u00fczakere ile \u00e7\u0131kmazsa, o zaman kuvvetle \u00e7\u0131kmak zorunda kalacak. Bunu da yapaca\u011f\u0131z. Bu ayn\u0131 zamanda Suriyeliler olarak bizim i\u00e7in ulusal bir g\u00f6revdir.<\/p>\n
19. soru:<\/span><\/p>\n\u00dclkenin do\u011fusunda ve kuzeydo\u011fusunda ya\u015fayan, Amerikal\u0131lar ve T\u00fcrklerden, \u00f6zellikle de T\u00fcrklerden memnun olmayacak K\u00fcrtler hakk\u0131nda konu\u015fursak, bu zor konuya gelmemiz iyi, aralar\u0131nda eski bir d\u00fc\u015fmanl\u0131k var \u015eam’\u0131n da ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 olmalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan onlarla ili\u015fkisi de zor. Bir noktada Amerika Birle\u015fik Devletlerinin yan\u0131nda durarak m\u00fcttefiki oldular. Buradaki soru Suriye Arap Cumhuriyeti’nin yeniden birle\u015fmesi ve topraklar\u0131n\u0131n yasal s\u0131n\u0131rlar\u0131 i\u00e7inde yeniden b\u00fct\u00fcnle\u015fmesi ile ilgilidir. K\u00fcrtlerle ilgili politikan\u0131z\u0131 nas\u0131l olu\u015fturacaks\u0131n\u0131z? \u015eam’\u0131n onlar\u0131 neredeyse ihanetle su\u00e7lad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilerek Amerikal\u0131larla bir anla\u015fma imzalad\u0131lar. Bunun i\u00e7in bir plan\u0131n\u0131z var m\u0131? Bunlar\u0131 entegre etmenin bedeli nedir? K\u00fcrtlere ne sunabilirsiniz? Onlara sunulamayacak \u015fey nedir?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Suriye’nin kuzey b\u00f6lgesinde bulunan K\u00fcrt siyasi gruplar\u0131yla ileti\u015fim halindeyiz, fakat sorun \u015fu ki, bu gruplar\u0131n hepsi olmasa da bir k\u0131sm\u0131 Amerikan otoritesi alt\u0131nda faaliyet g\u00f6steriyor. Biz K\u00fcrtler demiyoruz, \u00e7\u00fcnk\u00fc K\u00fcrtlerin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131 Suriye ulusal gruplar\u0131ndan ya da devletle birlikte duran gruplardan geliyor, ama bu gruplar\u0131n sesi yok. B\u00f6lgeyi kontrol edenler Amerikal\u0131larla \u00e7al\u0131\u015fan k\u00fc\u00e7\u00fck gruplard\u0131r.
\nBazen \u201cK\u00fcrt meselesi\u201d olarak adland\u0131rd\u0131klar\u0131 \u015feye gelince, basit bir nedenden \u00f6t\u00fcr\u00fc Suriye’de K\u00fcrt meselesi diye bir \u015fey yoktur. Tarihsel olarak Suriye’de ya\u015fam\u0131\u015f K\u00fcrtler var, ancak kuzeye gelen gruplar ge\u00e7ti\u011fimiz y\u00fczy\u0131lda sadece T\u00fcrkiye’nin bask\u0131s\u0131 nedeniyle geldi ve biz onlar\u0131 Suriye’de a\u011f\u0131rlad\u0131k. K\u00fcrtler, Ermeniler ve daha ba\u015fka muhtelif gruplar Suriye’ye geldi.. Sorun da yoktu. Mesela Suriye-Ermeni sorunu yok ve Suriye’de b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik var. Onlarla bir sorunumuz yok, o zaman K\u00fcrtlerle olan sorun neden?! Sorun, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6nce, \u00f6zellikle 1980’lerin ba\u015f\u0131nda ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 teklifler sunmaya ba\u015flayan gruplarla ilgili. Ancak T\u00fcrk devleti, \u00e7e\u015fitli a\u015famalarda T\u00fcrkiye’deki K\u00fcrtleri bast\u0131r\u0131p \u00f6ld\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fc zaman, biz onlarla birlikte durduk, e\u011fer bir dava olarak adland\u0131r\u0131yorlarsa bizler davalar\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kmad\u0131k.<\/p>\n
Suriye’de vatanda\u015fl\u0131k ald\u0131lar. Aslen kendileri Suriyeli de\u011fillerdi. K\u00fcrt meselesi hakk\u0131nda hep olumlu davrand\u0131k. \u201cK\u00fcrt meselesi\u201d olarak adland\u0131r\u0131lan \u015fey yanl\u0131\u015f bir ba\u015fl\u0131k, sahte ve naylon bir ba\u015fl\u0131k.
\n\u015eu anda sorun Amerikal\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi. Amerikal\u0131lar i\u015fgalci.. Topraklar\u0131m\u0131z\u0131 i\u015fgal etti ve Amerikal\u0131, Suriye petrol\u00fcn\u00fc \u00e7alan bir h\u0131rs\u0131z. Yasay\u0131 koruyanlarla yasay\u0131 ihlal edenler aras\u0131nda tam ortada olamazs\u0131n\u0131z. Polisle h\u0131rs\u0131zla ayn\u0131 anda olamazs\u0131n… ya polisle ya da h\u0131rs\u0131zla. Bu da imkans\u0131z. Binlerce kez bulu\u015fsak da herhangi bir diyalog i\u00e7inde onlarla bir sonuca ula\u015famay\u0131z, bu ulusal bir konum, Amerikal\u0131ya kar\u015f\u0131 olmak, i\u015fgalciye ve T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 olmak, \u00e7\u00fcnk\u00fc yine i\u015fgalci.. T\u00fcrkiyeli i\u015fgalci Amerikal\u0131 da i\u015fgalci. Bu bizim basit\u00e7e olan talebimiz, ulusal bir tutum, \u00f6zel bir \u015feyimiz yok, h\u00fck\u00fcmet olarak bizler anayasadan ve ulusal \u00e7\u0131karlar\u0131m\u0131zdan sorumluyuz ve t\u00fcm Suriye halk\u0131 kendilerinden i\u015fgale kar\u015f\u0131 olmalar\u0131ndan ba\u015fka bir \u015fey istemiyor. Ba\u015fka bir iste\u011fin varsa, muhtelif ba\u015fka taleplerin varsa ki t\u00fcm Suriye halk\u0131n\u0131n farkl\u0131 talepleri vard\u0131r.. Bir sonuca nas\u0131l ula\u015fabiliriz? Diyalogla, diyalo\u011fa oturdu\u011fumuzda da anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirip de\u011fi\u015ftirmemeyi belirliyoruz? Anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftirmeli miyiz? Ba\u015fka prosed\u00fcrleri de\u011fi\u015ftiriyor muyuz? Bu m\u00fcmk\u00fcn.. Bu bir Suriye-Suriye diyalo\u011fudur, ancak Suriye’de h\u00fck\u00fcmet anayasaya hakim de\u011fildir. Anayasaya hakim olan halkt\u0131r ve anayasay\u0131 de\u011fi\u015ftiren de odur.<\/p>\n
20 soru:<\/span><\/p>\nR\u00f6portaj\u0131n ba\u015f\u0131nda bahsetti\u011fimiz \u0130dlib’de neler oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, T\u00fcrkiye’nin de K\u00fcrtlerin ana has\u0131mlar\u0131ndan biri oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrsek, bu zeminden hareketle K\u00fcrtlerle uzla\u015fma fikri sizi \u00e7ekiyor mu? \u0130sterseniz bu soruya cevap veremeyebilirsiniz.<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Aksine, bu mant\u0131kl\u0131 bir sorudur, ancak T\u00fcrk i\u015fgaline kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen ve kendileriyle sava\u015facaklar\u0131n\u0131 belirten bu K\u00fcrt gruplar\u0131, T\u00fcrkler girdi\u011finde tek bir mermi dahi s\u0131kmad\u0131, neden? \u00c7\u00fcnk\u00fc, T\u00fcrklerin nereye girece\u011fini Amerikal\u0131 belirledi.. ula\u015faca\u011f\u0131 b\u00f6lgenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 kendisi belirledi.. bu gruplar\u0131n nereye \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 da. \u0130fadeler \u00fczerinde mi anla\u015f\u0131yoruz yoksa eylemler \u00fczerinde mi? Bizler eylemler \u00fczerinde anla\u015fmak istiyoruz. Beyanlarda T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 olduklar\u0131n\u0131 kendileri s\u00f6ylediler, ama \u015fimdi ona kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yapm\u0131yorlar. Tarafs\u0131zlar, Amerikal\u0131ya ve T\u00fcrklere ayak uyduruyorlar. Sadece bizler Suriye h\u00fck\u00fcmeti olarak ve di\u011fer Suriye halk\u0131n\u0131n di\u011fer kesitleri olarak her g\u00fcn T\u00fcrklerle sava\u015f\u0131yor ve \u015fehitler veriyor. Ama bunun d\u0131\u015f\u0131nda size kat\u0131l\u0131yorum.. E\u011fer T\u00fcrklere kar\u015f\u0131 sizinle ayn\u0131 fikirde olacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yleseler, onlara haz\u0131r oldu\u011fumuzu s\u00f6yleyece\u011fim, birlikte sava\u015fmak ve topraklar\u0131m\u0131z\u0131 savunmak i\u00e7in sava\u015f\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6nderin.<\/p>\n
21. soru:<\/span><\/p>\nBu b\u00f6lgede, Suriye Arap Cumhuriyeti’ne kendisini hat\u0131rlatan \u00e7ok eski bir d\u00fc\u015fman\u0131 daha var: \u0130srail ya da adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131z gibi Siyonist varl\u0131k. ABD Ba\u015fkan\u0131 Donald Trump’\u0131n bize verdi\u011fi b\u00fcy\u00fck “y\u00fczy\u0131l\u0131n anla\u015fmas\u0131”n\u0131 nas\u0131l g\u00f6r\u00fcyorsunuz? Nereye ula\u015ft\u0131racak bizi? Cevab\u0131n\u0131z\u0131 hi\u00e7bir \u015fekilde etkilemek istemiyorum, ancak sadece Rusya’da tart\u0131\u015f\u0131lan \u015feyden bahsetmek istiyorum, anla\u015fman\u0131n Filistin sorununa bir \u00e7\u00f6z\u00fcm olarak nihai bir \u00e7\u0131kmaz oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyorum<\/span>.<\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Amerika Birle\u015fik Devletleri ile ili\u015fkilerimiz 1974’te Nixon g\u00fcnlerinde geri d\u00f6nd\u00fc ve o zamandan beri \u00e7ok say\u0131da ABD h\u00fck\u00fcmet yetkilisi, cumhurba\u015fkan\u0131 ve Kongre \u00fcyeleriyle bir araya geldik ve bir \u015fey \u00f6\u011frendik: Bir Amerikal\u0131 politikac\u0131n\u0131n yapt\u0131\u011f\u0131 her \u015fey \u00f6ncelikle yakla\u015fan se\u00e7imlerle ilgili ki\u015fisel \u00e7\u0131karlar\u0131na hizmet etmek.. Amerika’n\u0131n b\u00fcy\u00fck \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor, d\u00fcnyan\u0131n istikrar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor, uluslararas\u0131 hukuku d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor, insanlar\u0131n haklar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyor. Bu konu siyasetlerinde mevcut de\u011fildir. Sadece se\u00e7imlerini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar, ba\u015fka bir \u015fey de\u011fil. Y\u00fczy\u0131l\u0131n anla\u015fmas\u0131na gelince, bu teklif \u015fu anda sadece yakla\u015fan Amerikan se\u00e7imleri i\u00e7in sunuldu… cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 se\u00e7imleri bu y\u0131l\u0131n sonunda. Dolay\u0131s\u0131yla bu fikrin bir anlam\u0131 yoktur.. fikir bo\u015ftur… fikir, e\u011fer uygulan\u0131rsa, zararl\u0131 de\u011fildir, daha ziyade Orta Do\u011fu b\u00f6lgesine ve doksanl\u0131 y\u0131llar\u0131n ba\u015f\u0131nda ba\u015flayan bar\u0131\u015f s\u00fcrecine zarar verir. Ama fikirleri ne zaman ba\u015far\u0131l\u0131 olacak? ne zaman ba\u015far\u0131s\u0131z olacak? Bu b\u00f6lgedeki insanlar kabul ederse ba\u015far\u0131l\u0131 olacakt\u0131r. T\u00fcm partizanlara, resmi ve pop\u00fcler ifadelere ve sosyal medyaya geri d\u00f6nerseniz, Amerika ile m\u00fcttefik \u00fclkeler ve h\u00fck\u00fcmetler, “\u0130srail” ile ili\u015fkisi olan \u00fclkeler ve h\u00fck\u00fcmetler de dahil olmak \u00fczere bu plan\u0131n tamamen reddedilmesi y\u00f6n\u00fcndedir. \u00d6yleyse onun \u00f6l\u00fc bir bebek oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz… \u00f6l\u00fc olarak do\u011fan bir plan. Trump, yakla\u015fan se\u00e7imlerinde bundan yararlanabiliyor, \u00f6zellikle ABD’deki \u0130srail yanl\u0131s\u0131 lobiyi tatmin etmek i\u00e7in, ancak bu se\u00e7imlerden sonra, bir sonraki se\u00e7imlere kadar y\u00fczy\u0131l\u0131n anla\u015fmas\u0131n\u0131 duymayabiliriz.<\/p>\n
22. soru:<\/span>
\n\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim Say\u0131n Ba\u015fkan, son bir sorum daha var, belki daha duygusal bir sorum var, bu dokuz y\u0131l sizin i\u00e7in psikolojik olarak ne kadar zor oldu? Aileniz i\u00e7in ne \u00f6l\u00e7\u00fcde zor oldu?.. Kar\u0131n\u0131z Suriye’de \u00e7ocuklara ve yaral\u0131lara \u00e7ok \u015fey sunan ve normal ya\u015fam\u0131 geri kazand\u0131racak en b\u00fcy\u00fck hay\u0131r kurumlar\u0131ndan birini kurup i\u015fletiyor.. Burada ne kadar utan\u00e7 verici sorular sorabilece\u011fimin fark\u0131nday\u0131m ve bunun i\u00e7in \u00f6z\u00fcr dilerim? Ancak olanlardan dolay\u0131 aileniz i\u00e7erisinde ne kadar zor durumda kald\u0131n\u0131z? Son dokuz y\u0131l i\u00e7inde neler yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6zden ge\u00e7irdi\u011finizde… kendinize baz\u0131 konularda ne yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ya da bu konuda bir hata oldu\u011funu ve bir ba\u015fka a\u00e7\u0131dan… daha fazlas\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini mi s\u00f6yl\u00fcyorsunuz?<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:<\/p>\n
Bu sorunun iki y\u00f6n\u00fc var, resmi bir taraf\u0131 var, bu sava\u015f\u0131 resmi web sitemden veya resmi olarak konumumdan d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcmde ve ki\u015fisel taraf\u0131 var.
\nBirincisi: Resmi web sitesine gelince, b\u00f6yle bir durumda ilk d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz \u015fey vatan\u0131 korumakt\u0131r .. Bu, devlette bir g\u00f6revli olarak g\u00f6revinizdir. Burada, Rusya’daki B\u00fcy\u00fck Vatanseverlik Sava\u015f\u0131’n\u0131n miras\u0131 olarak ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131z \u00f6rnek olarak alabiliriz… Her \u00fclkede oldu\u011fu gibi Almanya ile ili\u015fkileriniz iyiydi. anla\u015fmalar, ili\u015fkiler ve toplant\u0131lar yap\u0131ld\u0131 ve her \u015fey normaldi. Almanya’ya kar\u015f\u0131 hi\u00e7bir \u015fey yapmad\u0131n\u0131z, ancak Naziler Rusya’ya sald\u0131rd\u0131 ve yakla\u015f\u0131k 26 milyon \u015fehit verdiniz, belki de daha fazlas\u0131, ama \u00fclkenizi savunmaktan ba\u015fka bir se\u00e7enek var m\u0131yd\u0131? Hay\u0131r, bu tek se\u00e7enektir. O zaman Rus liderli\u011finin ald\u0131\u011f\u0131 karar do\u011frudur ve Rus halk\u0131 onun yan\u0131nda durup \u00fclkesini savundu. Ba\u015fka hatalar var m\u0131? Elbette her eylemde hatalar var. Daha iyi siyasi veya askeri kararlar var m\u0131yd\u0131? Tabii ki, bo\u015fluklar\u0131 ve hatalar\u0131 olan her \u015fey. Suriye’de de ayn\u0131 \u015fey, ilk g\u00fcnden beri verdi\u011fimiz karar Suriye karar\u0131n\u0131n ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak ve son ter\u00f6rist \u00f6lene kadar ter\u00f6ristlerle sava\u015fmakt\u0131r hala da devam ediyoruz. Bence dokuz y\u0131l sonra, ba\u015fka bir y\u00f6ne gitseydik, ilk g\u00fcnden itibaren \u00fclkeyi kaybederdik. Bu y\u00fczden bu karar do\u011fruydu, g\u00fcnl\u00fck meselelerdeki hatalara gelince, elbette s\u00fcrekli varlar.. ne zaman bir hata varsa, onu d\u00fczeltmek ve karar\u0131 de\u011fi\u015ftirmek zorunday\u0131z, bu da do\u011fald\u0131r.<\/p>\n
Ki\u015fisel a\u00e7\u0131dan ise, vatanda\u015f olarak hisleriniz.. her zaman anavatan\u0131na y\u00f6nelik h\u0131rslar\u0131 olan herhangi bir ki\u015fi, \u00f6zellikle de sava\u015ftan \u00f6nce ilerici bir b\u00fcy\u00fcme s\u00fcrecinde ilerliyorduk… ve \u00fclke h\u0131zla geli\u015fiyordu. Do\u011fru, bir\u00e7ok sorunumuz vard\u0131. \u00e7\u00fcnk\u00fc reform s\u00fcreci h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde ilerledi\u011finde, bunun da olumsuz y\u00f6nleri oluyor. Bu yolsuzluk, politikalarda ki hatalar olabilir, ama sonunda ulusal yetenekler d\u00fczeliyor ve geli\u015fiyordu. Dokuz y\u0131l sonra ekonomik, teknik, k\u00fclt\u00fcrel ve e\u011fitimsel a\u00e7\u0131dan \u00e7ok geri d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde, belirli anlarda aile ve ki\u015fisel d\u00fczeylerde hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131na u\u011frayaca\u011f\u0131n\u0131zdan \u015f\u00fcphe yoktur. Tabii ki, nihayetinde herhangi bir sava\u015f\u0131n, nedeni ve sonu\u00e7lar\u0131 ne olursa olsun \u00e7ok k\u00f6t\u00fc bir \u015fey oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz. Herhangi bir sava\u015fa kar\u015f\u0131 hislerinizin olumlu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, her zaman ac\u0131 ve hayal k\u0131r\u0131kl\u0131\u011f\u0131 hissedersiniz, her zaman her g\u00fcn en de\u011ferli ve en iyi insanlar\u0131 kaybediyorsunuz, kaynaklar\u0131n\u0131z\u0131 g\u00fcnl\u00fck olarak kaybediyorsunuz, bu y\u00fczden bu kesinlikle ki\u015fisel d\u00fczeyde g\u00fcnl\u00fck olarak beraber ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131z ac\u0131d\u0131r, ama ayn\u0131 zamanda bu ac\u0131 daha fazla \u00e7almak i\u00e7in bir motivasyon olmal\u0131, daha fazlas\u0131n\u0131 yapma, g\u00fcven duyma ve daha \u00f6ncekinden daha g\u00fc\u00e7l\u00fc ve daha iyi bir yere gelebilme umudunuzu artt\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Gazeteci:<\/span><\/p>\nSizin gibi bir insan\u0131n bir devlet adam\u0131n\u0131n pozisyonundan ba\u015fka bir yeri olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ispat ettiniz, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu g\u00f6r\u00fc\u015fler bir devlet adam\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015f ve pozisyonlar\u0131d\u0131r.<\/span><\/p>\n\u00c7ok te\u015fekk\u00fcr ederim Say\u0131n Ba\u015fkan, \u00e7\u00fcnk\u00fc bu r\u00f6portaj\u0131 kabul ettiniz. Bug\u00fcn Suriye Arap Cumhuriyeti Cumhurba\u015fkan\u0131 Be\u015f\u015far Esad bizimle birlikteydi. Bu uluslararas\u0131 \u015fov program\u0131 idi. Ben Yevgeny Primakov, size en iyi ve en hay\u0131rl\u0131 dileklerimi sunar\u0131m.<\/span><\/p>\nBa\u015fkan Esad:
\nBen te\u015fekk\u00fcr ederim.<\/p>\n
<\/p>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.sana.sy\/tr\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/2-45.jpg\")
<\/a>As\u0131l sorun, ABD’nin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131ndan, b\u00f6lgedeki laik h\u00fck\u00fcmetlerin kendileri i\u00e7in haz\u0131rlanan planlar\u0131 art\u0131k uygulayamad\u0131\u011f\u0131na karar verdikleri s\u0131rada Amerikan politikas\u0131yla ilgilidir.. Ve burada Amerika Birle\u015fik Devletleri ile m\u00fcttefik \u00fclkeler hakk\u0131nda konu\u015fuyorum, kendisine m\u00fcttefik olmayan Suriye gibi \u00fclkelerden bahsetmiyorum. Bu sistemleri, halk\u0131 y\u00f6netmek i\u00e7in dini kullanan \u0130hvanc\u0131l\u0131k sistemi ile de\u011fi\u015ftirmeye karar verdiler. B\u00f6ylece genel olarak Amerikan ve Bat\u0131 planlar\u0131 i\u00e7in i\u015fler daha kolay hale geldi ve ge\u00e7i\u015f s\u00fcreci “Arap Bahar\u0131” denilen \u015feyle ba\u015flad\u0131. Tabii ki, o zaman var olan tek M\u00fcsl\u00fcman Karde\u015fler \u00fclkesi, Erdo\u011fan’\u0131n kendisi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla T\u00fcrk devleti ve ihvanc\u0131 ba\u011flant\u0131s\u0131d\u0131r. Bu a\u015famadan \u00f6nce ili\u015fkilerimiz siyasi ve ekonomik alanlarda iyiydi, hatta g\u00fcvenlik ve askeri i\u015fbirli\u011fi bile vard\u0131.<\/p>\n